Seyhan Baraj gölündeki tatlı su istakozu (Astacus Leptodactylus) nun bazı biyo ekolojik, morfometrik özellikleri ile hastalık durumunun saptanması üzerine bir araştırma

33 6. ÖZET Bu çalışma Seyhan Baraj Gölünde doğal olarak bulunmayan ancak 1983 yılında göle aşılanan tatlısu ıstakozu (Astacus 1 eptodactyl us) 'nun bazı bio-ekolojik, morfometrik özellikleri ile hastalık durumlarının saptanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir. 1. Seyhan Baraj Gölünde yaşayan kerevitlerin A s t a c u s 1 eptodactyl us salinus alt türü olduğu saptanmıştır. 2. Merıstik özellik olarak incelenen carapax'm sag servikal oluklar üzerindeki diken sayısı ortalaması 2.635, sol serVikal oluklar üzerindeki diken sayı 2.798 olarak bulunmuştur. Rostrumun her iki yanındaki diken sayısı ise 3'er adet olarak saptanmıştır. 3. Metrik özellikler olarak, sadece Cepholothrax uzunluğu/ Total uzunluk ile Abdomen uzunlugu/Total uzunluk oranları dikkate alınmış ve bu oranlar erkek, dişi karışık olarak tüm populaşyon için hesaplandığı gibi, -erkekler ve dişiler için de ayrı ayrıda hesaplanmıştır. Tüm populaşyon için hesaplanan ortalama CU/TU oranı 0.49510, AU/TU oranı 0.40138; erkekler için hesaplanan ortalama CU/TU oranı 0.4988, AU/TU oranı 0.39814, dişiler için hesaplanan CU/TU oranı 0.47454, AU/TU oranı 0.40857 olarak bulunmuştur. Cinsiyet grupları arasında bu oranlar bakımından yapılan "t" test 'inde erkek ve dişiler arasındaki farklılık istatistik! anlamda önemli bulunmuştur (P<0,05). 4. Seyhan Baraj Gölünde yaşayan kerevitlerin en erk'en dişiler 76 mm boyunda, 12.3 gr. ağırlığında; erkekler 74 mm boyunda. 11.5 gr. ağırlığında iken cinsel olgunluğa ulaştıkları saptanmıştır. 5. Araştırmada ilk döllenmiş (aşılanmiş) dişilere 1234 Kas im ' da, ilk yumurtalı dişilere de 15 Aralık 'ta rastlanmıştır. Yumurtaların ilk açılmaya başladığı, yani l'arvaların dişilerin abdomenleri altında görüldüğü tarih 27-04-1993 olarak belirlenmiştir. 6. Araştırmada bir dişi bireyin taşıdığı ortalama yumurta sayısı 171.750 ad., ortalama yumurta ağırlığı 2.510 gr.» birim canlı ağırlığa düşen ortalama yumurta sayısı 6.364 ad., ortalama yumurta çapı 2.51 mm. olarak ölçülmüştür. 7. Ortalama boy ve ağırlıklar şu şekilde bulunmuştur. Ortalama total boylar, tüm populasyon için 11.211 mm., erkekler için 11.646 mm., dişiler için 10.849 mm. olarak saptanmıştır. Ortalama canlı ağırlıklar ise, tüm populasyon için 44.320 gr., erkekler için 45.570 gr., dişiler için 37.400 gr. olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet grupları arasında yapılan "t" test' inde, ortalama boy değerleri açısından erkek ve dişiler arasında istatistiki açıdan fark önemsiz (P>0,05), ortalama canlı ağırlık değerleri açısından ise önemli bulunmuştur (P<0,05). 8. Kerevitlerde boy-ağırlık ilişkisi W=a.Ln olarak ifade edilen tam logaritmik ilişki modeline göre yapılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, populasyonu oluşturan bireylerin ağırlık artışının 70 mm. boya gelene kadar az, 70 mm. den sonra ise, daha çok artan oranlarda olduğu, dişilerin 70 mm. boya ulaşana kadar erkeklerden az da olsa fazla ağırlık artışı sağladıkları ancak, daha sonraki boylarda erkeklerin dişilerden daha fâzla ağırlık artışı sağladıkları görülmektedir. 9. Çalışmamızda Seyhan Baraj Gölünde, kerevitler için son derece öldürücü bir hastalık olan veba hastalığının hiç bir belirtisine rastlanmamıştır. Kerevitler üzerinde rastlanan kaîfyerengi kırmızı-siyah pas rengi lekeler ile makaslar veya diğer yürüme bacaklarının kopması şeklinde görülen hastalık semptomlarının leke hastalığından oluşabileceği kanısına35 varılmıştır. Ayrıca söz konusu semptomların gölde bulunan kerevitlerin % 22'sinde bulunduğu belirlenmiştir.