Sinemada çalışan kadın sorunlarının yansıması ve sosyal hizmet bakış açısıyla değerlendirilmesi

Filmler; sanatsal açıdan insanlığın sunumudur, bireysel ve kolektif görüşün aktarımında rol oynamaktadırlar. Bu aktarım çalışma hayatında kadınların yaşadığı sorunların gözlenmesine de olanak kılmaktadır. Sanayi devrimi sonrası kadınların aktif olarak kamusal alanda çalışan olarak yer almaları başta kültürel olmak üzere pek çok boyutta sorun teşkil etmektedir. Sosyal Yaşam dinamikler içinde erkek ve kadın cinsiyeti arasında toplumsal yaşama katılma düzeyi açısından farklılıklar her iki cinsin toplumsal alanda temsiliyetleriyle de farklılaşmaktadır. Bu temsiliyet özellikle eril bakışın hakimiyetinin daha net şekilde gözlenebildiği sinemada kendisini gösterebilmektedir. Türk sinemasında film çekiminin ilk yıllarından itibaren kadın olgusu, farklı temsiller içinde sunulmuştur. 1960'lı yılların melodramlarında cefa çeken, eşine ve yuvasına bağlı kadınlar resmedilirken; 1970'li yıllarda gecekondularda hayat mücadelesi veren ya da göçle birlikte yeni bir yaşama ayak uydurmak zorunda kalan kadınların sorunları ve çalışma hayatlarını konu alan toplumcu gerçekçi filmler bulunmaktadır. Gerçekçi anlatımlar eşliğinde üretilmiş bu tür filmlerde, kadının çalışma yaşamı, düşük ücreti, çocuklarının bakımını üstlenmesi, geleneksel zihniyetle olan mücadelesine de yer verilmiştir. Kadın her ne kadar çalışsa da yine evlilik kurumunun kutsallığı göz önünde bulundurularak evlendirilmiş ve toplum içinde bir erkeğe bağlı kalması sağlanmıştır. 1980'lerde çekilen filmler ise diğer dönem filmlerine göre farklılık göstermiş, kadının çalışma yaşamı daha ayrıntılı işlenmiş, sinemada hak ve özgürlüklerinden haberdar olan kadın temsilleri gösterilmiştir. Sinemada bu değişen algı zamanla çalışma ortamındaki kadınların yaşamış olduğu sorunları gözlemeye de yardımcı olmuştur. Dönemsel olarak çalışma yaşamındaki değişimin yanında filmlerde göze çarpan en önemli nokta işçi kadın sorunlarının kadının işçi olması sebebiyle değil aslında kadın olması sebebiyle yaşamasıdır. Sunulan filmlerde kadınlar çalıştıkları iş yerinde patronları, vardiya amirleri ya da şefleri tarafından cinsel istismara maruz kalmakta, yaşadıkları bu durumu söyledikleri zaman ise kendilerine inanılmamakta ve işlerinden olmaktadır. Ancak araştırmanın hedef aldığı nokta kadın işçilerin sorunlarına kesişimse bir bakış sunmanın yanında çalıştıkları iş sebebiyle yaşadıkları sorunları tespit etmek olduğu için seçilen filmlerde kadının çalışma hayatında işçi rolünün ağırlıklı olduğu filmler olması tercih edilmiştir. Çalışmanın amacı olan Türk filmleri üzerinden kadın çalışanların sorunlarının sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesidir. Alana dair çalışmalarda iş yerinde sosyal çalışmanın eksikliği ve endüstriyel sosyal hizmet alanına dair uygulama eksikliği ve sosyal politikalarda kadın çalışanlara yönelik çalışmanın eksikliği sosyal hizmetin bu çalışmada dâhiliyesini gerekli kılmaktadır. Çalışma nitel bir çalışma olarak kurgulanmış yöntemi ise içerik analizidir. Analiz sonucu bulgular; Filmlerde Kadına Toplumsal Bakış ve İstihdam, Filmlerde Kadının Kariyer Planı ve İlerleme, Filmlerde Cinsiyete Bağlı Kazanç Farkının Temsili, Filmlerde Kadınların Diğer Rolleri Gereği Bakım Sorumluluğunun Ele Alınışı ve Temsili, Filmlerde Görünmez Emek, Filmlerde Kadınların Örgütlenme ve Hak Arama Eksikliği Sorununun Temsili başlıkları altında incelenmiştir.