Sinop Kıyılarının İhtiyoplankton Dinamiği

Bu çalışma Sinop kıyılarında ihtiyoplankton dinamiğini belirlemek amacıyla seçilen 7 istasyonda horizontal çekimler yapılarak sürdürülmüştür. Örneklemeler Haziran 2010-Haziran 2011 tarihleri arasında, 50 cm ağız ve 100 ve 500 µ göz açıklığına sahip standart tip plankton kepçeleri ile yapılmıştır. İhtiyoplakton, ortam faktörleri (su ve hava sıcaklığı, çözünmüş oksijen, rüzgârın derecesi ve hızı) ile ilişkilendirilerek zengin tür çeşitliliği olan bölgeler ve tür çeşitliliğindeki değişimler belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma süresince toplam 5065 adet ihtiyoplankton elde edilmiştir. Bunun 4399 adedini balık yumurtası oluştururken, 666 adedi ise balık larvası olarak bulunmuştur. Yapılan örneklemede teleost balıklardan 59 taksona ait 10 takım, 21 aile ve 28 türün yumurta ve /veya larvası elde edilmiştir. Araştırmada örneklenen türlerin bolluk, dağılım ve bulunma dönemleri verilerek, ihtiyoplankton bolluğunun mevsimsel değişimleri ele alınmıştır. Türlerin kendi içinde dağılımına bakıldığında %51'lik pay ile Engraulis encrasicolus türü ilk sırayı almaktadır. Aylara göre türler en fazla ağustos (%43) ayında, istasyonlara göre ise en fazla (%63) balık burnu bölgesinde dağılım göstermiştir. Örnekleme ile tespit edilen türlerde balık yumurta ve larvalarına ait örneklere daha çok mayıs ayı itibari ile rastlanmakla birlikte örneklemelerde en fazla E.encrasicolus türünün yumurtasına (1200 adet/100m3) rastlanmıştır. Bio-env sonuçlarına bakıldığında su sıcaklığı, rüzgâr derecesi, oksijen değerleri gruplaşmanın oluşmasında etkili değerler olarak bulunmuştur. Ekolojik indeks değerlerinin mevsimsel değişimi incelendiğinde bolluk ve bulunma dönemleri ile paralel bir ilişki olduğu görülmüştür. Daha çok ilkbahar ve yazın yüksek olan Shannon-Wiener tür çeşitlilik indeksi değeri, sonbahar ve kış mevsimlerinde daha düşük olarak bulunmuştur. Pielou düzenlilik indeksi değerine en düşük ilkbahar ayında rastlanmıştır. Çok Boyutlu Ölçeklendirme, MDS analizi ile elde edilen sonuçlar kümeleme analizi ile elde edilen sonuçları desteklemektedir. MDS diyagramlarının oluşmasında en fazla benzerlik %60 benzerlik ile kış mevsiminde görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre bu çalışma daha önce ihtiyoplankton çalışmaları içinde yer almayan Akliman bölgesinin pek çok türün yumurtlama bölgesi olduğunu, balıkçılığın geleceği açısından önem taşıyan, yumurtaların bırakıldığı nursery bölgeleri içeren bu bölgenin korunması gerektiğini ortaya koymaktadır.