Sivil toplum kuruluşlarında kurumsal risk yönetimi

Sivil toplum kuruluşları (STK), bağımsız olarak örgütlenebilen, gönüllülük esasına dayanan, ortak bir amaç etrafında bir araya gelen bireylerin oluşturduğu ve kamu yararına faaliyet gösteren toplumsal yapılardır. Günümüzde küresel ölçekte artan belirsizlikler, ekonomik istikrarsızlıklar, teknolojik gelişmeler ve toplumsal dönüşümler yalnızca kamu ya da özel sektör kurumlarını değil aynı zamanda toplumsal fayda üretmeyi amaçlayan STK'ları da çok yönlü risklerle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu tez çalışmasında Türkiye'de faaliyet gösteren STK'ların kurumsal risk yönetimi (KRY) uygulamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla beş STK temsilcisi ile derinlemesine mülakat görüşmeleri gerçekleştirilmiş ve bu görüşmelerde elde edilen riskler anket yoluyla Türkiye'de faaliyet gösteren kırk STK'ya yaygınlaştırılmıştır. Elde edilen bulgular betimsel tarama modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, STK'ların KRY uygulamaları nicel bir araştırma yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu amaçla geliştirilen anket formu, dernek, federasyon, konfederasyon, meslek örgütleri ve vakıf gibi farklı tüzel vasıflara sahip kurumlardan veri toplanacak şekilde uygulanmıştır. Ankette yer alan toplam yirmi dört risk maddesi, Likert tipi ölçümle değerlendirilmiş; her risk için risk algısı, risklere karşı geliştirilen yanıt stratejisi, söz konusu yanıt stratejilerinin riski hangi ölçüde değiştirdiği ve risklerin izlenme pratikleri gibi alt boyutlar da ölçülmüştür. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve çapraz tablolar kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, STK'ların risklere verdikleri yanıtların risk türüne göre farklılık gösterdiğini, düzenli bağışçılığın sürdürülebilir bir gelir kaynağı olmaması riskinin STK'ları en çok etkileyen risk olduğunu, uzun vadeli finansal planlamanın bulunmaması riskinin kurumda risk yönetimine ilişkin yazılı düzenlemelerin eksikliğiyle doğrudan ilgili olduğunu, risk izleme pratiklerindeki eksiklikleri ve KRY kültürünün STK'larda henüz yerleşik bir durumda olmadığını koymaktadır. Çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren STK'larda KRY kültürünün geliştirilmesine destek olacak öneriler sunarak alanyazına katkı sunmayı hedeflemektedir.