Siyah alaca ineklerde dış görünüş özellikleri ile süt ve döl verim özellikleri arasındaki ilişkiler

Bu araştırma, Kırşehir ilinde özel bir süt sığırı işletmesinde yetiştirilen 230 baş Siyah Alaca ineğinin dış görünüş özelliklerine ait bazı genetik parametrelerin tahmin edilmesi ve bu özellikler ile süt ve döl verim özellikleri arasındaki korelasyonların belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Sağrı yüksekliği (SY), sütçülük özelliği (SÖ), göğüs genişliği (GG), beden derinliği (BD), sağrı eğimi (SE), sağrı genişliği (SG), arka bacak açısı (ABA), arka diz yapısı (ADY), tırnak taban yüksekliği (TTY), arka bacak duruşu (ABD), meme derinliği (MD), ön meme bağlantısı (ÖMB), arka meme yüksekliği (AMY), meme merkez bağı (MMB), ön meme bağlantısı (ÖMBY) ve meme başı uzunluğu (MBU) için ortalamalar sırasıyla 147.52±5.23 cm, 5.65±0.93, 5.00±0.87, 6.02±0.84, 5.49±1.03, 5.06±0.88, 5.37±1.04, 4.77±0.71, 5.53±0.79, 4.52±1.05, 5.07±1.19, 4.63±1.03, 5.27±1.03, 5.43±1.59, 4.39±0.79 ve 5.00±0.99 olarak belirlenmiştir. Doğrusal olmayan puanlama özelliklerinden süt tipi (ST), beden kapasitesi (BK), ayak bacak yapısı (ABY), meme yapısı (MY) ve toplam puan (TP) için ortalamalar ise sırasıyla 79.52±3.59, 80.09±1.98, 78.75±1.87, 78.57±2.40 ve 79.09±1.35 olarak hesaplanmıştır. Laktasyon sırasının SÖ, SE, ADY, ABD, MMB ve ÖMBY yerleşimi hariç tüm doğrusal tanımlama (SY, GG, BD, SG, ABA, TTY, MD, ÖMB, AMY, MBU) ve doğrusal olmayan puanlama özellikleri (ST, BK, ABY, MY ve TP) üzerine etkisi istatistiki olarak anlamlı bulunurken, buzağılama mevsiminin tüm özellikler üzerine etkisi ise SG ve ABD (P<0.05) hariç önemsiz bulunmuştur. SY, SÖ, GG, BD, SE, SG, ABA, ADY, TTY, ABD, MD, ÖMB, AMY, MMB, ÖMBY ve MBU için kalıtım dereceleri sırasıyla 0.34±0.256, 0.29±0.250, 0.12±0.179, 0.26±0.189, 0.16±0.188, 0.27±0.272, 0.12±0.191, 0.07±0.142, 0.07±0.199, 0.16±0.289, 0.44±0.275, 0.41±0.259, 0.31±0.243, 0.33±0.225, 0.39±0.275 ve 0.08±0.199 olarak tahmin edilmiştir. ST, BK, ABY, MY ve TP için kalıtım dereceleri ise 0.24±0.265, 0.10±0.145, 0.32±0.194, 0.34±0.145 ve 0.39±0.133 olarak hesaplanmıştır. 305-GSV ile en yüksek genetik korelasyonlar SÖ (0.96), BD (0.81) ve AMY (0.65), ABA (-0.90) ve MY (0.69) arasında belirlenmiştir. BİTAS ile en yüksek genetik korelasyonlar ise GG (0.59), BD (0.55), SG (0.61) ve ÖMB (0.56) ve BK (0.48) arasında tespit edilmiştir. SP ve BA ile tüm özellikler arasındaki genetik korelasyonlar -0.33 ile 0.29 arasında belirlenmiştir. 305-GSV, BİTAS, SP ve BA ile doğrusal tanımlama ve doğrusal olmayan puanlama özellikleri arasındaki fenotipik korelasyonlar -0.25 ile 0.25 arasında değişmiştir. Ortalama 305-GSV, BİTAS, SP ve BA sırasıyla 9805.09±1715.92 kg, 66.07±19.98 gün, 134.07±72.04 gün ve 414.53±74.22 gün bulunmuştur. 305-GSV, BİTAS, SP ve BA için kalıtım dereceleri sırasıyla 0.18±0.012, 0.08±0.185, 0.05±0.162 ve 0.13±0.178 olarak tahmin edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca, Dış görünüş özellikleri, Kalıtım derecesi, Genetik korelasyon, Fenotipik korelasyon, Süt verimi, Üreme özellikleri