Şizofreni hastaları ve şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında motor becerilerin değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması

Amaç: Şizofrenide diskinezi, parkinsonizm, ekstrapiramidal semptomlar, silik nörolojik belirtiler, ince motor becerilerde bozulma gibi nörolojik belirtiler hastalığın seyri boyunca gözlenen, patofizyolosinde yer alan belirtilerdir. Motor becerilerde gözlenen bozukluk yalnız şizofreni hastalarında değil, şizofreni hastalarının yakınlarında, şizofreni açısından risk grubunda olan kişilerde de gözlenmektedir. Bu sebeple, motor becerilerde bozulma şizofreni hastalığı için potansiyel bir endofenotip özellik olarak kabul görmektedir. Biz bu çalışmada şizofreni hastaları ile, psikiyatrik hastalığı olmayan birinci derece şizofreni yakınlarını ve sağlıklı kontrolleri farklı motor beceriler açısından karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmada şizofreni hastalarında diğer kontrol gruplarına göre motor becerilerin her alanında, hasta yakınlarında da sağlıklı kontrollere göre bazı alanlarda bozulma beklenmektedir. Yöntem: Çalışmamıza 34 şizofreni hastası, kontrol grupları olarak herhangi bir psikiyatrik bozukluk tanısı olmayan 31 birinci derece şizofreni yakını (anne-baba veya kardeş) ve sosyodemografik özellikleri örtüşen 32 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Motor beceriler her grupta dört başlık altında incelenmiştir: Silik Nörolojik Belirtiler (SNB), Anormal İstemsiz Hareketler Ölçeği (diskinezi), Parkinsonizm ve ince motor beceriler (kompleks ince motor beceriler için kullanılan Para Çevirme Testi ile). Ayrıca motor becerileri ile frontal lob fonksiyonları ve işlem belleği açısından gruplar karşılaştırılmıştır. Sonuç: Şizofreni grubunda silik nörolojik belirti, ince motor becerilerde bozulma, diskinezi ve Parkinsonizm belirtileri diğer gruplara göre anlamlı olarak fazla bulundu. Şizofreni hastalarında kompleks ince motor becerilerde dahil olmak üzere, genel nörolojik belirtilerde bozulma saptanmıştır. Şizofreni yakınlarında ise sağlıklı kontrollere göre silik nörolojik belirti, ince motor becerilerde bozulma gibi belirtiler sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Diskinezi ve parkinsonizm açısından her iki grup arasında anlamlı farklılık görülmedi. Tartışma: Şizofreni hastalarında motor becerilerde bozulma belirgindir. Şizofreni yakınlarında silik nörolojik belirtilerde artış ve kompleks ince motor becerilerde bozulma şizofreni açısından belirli bir düzeyde genetik risk belirteci olarak değerlendirilebilir. Kompleks ince motor becerilerde bozulmanın patofizyolojisinin anlaşılması için bazı enstrümantel yaklaşımlar da dahil edilerek, şizofrenide nörolojik belirtiler alanında yapılacak çalışmalar, bu alana katkıda bulunabilir. Ancak Parkinsonizm ve diskinezi için aynı ilişki kurulamamıştır. Bu nedenle Parkinsonizm ve diskinezi için psikoz açısından genetik bir belirteç olmaları olası görünmemektedir. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, diskinezi, parkinsonizm, motor beceriler