Sınıf olgusu kapsamında sınıf bilinci ve ağ toplumunda prekarya sınıfının katılımcı kültürde temsili: "Ofissizler" platformu özelinde freelance çalışanlar üzerine bir araştırma

1980'li yıllardan itibaren ortaya çıkmaya başlayan ve giderek ivmelenen küreselleşme süreci ekonomik olduğu kadar siyasal, toplumsal, teknolojik ve kültürel alanları da hızla dönüştürmüştür. Bu dönüşüm sürecinin mimarı olan neo-liberal dünya düzeni, sanayi devrimiyle beraber ele alınmaya başlanan "sınıf" olgusunda da kendini göstermiştir. Hala içerisinde yaşadığımız ağ toplumu, basitçe güvencesiz ve /veya kayıt dışı çalışan olarak tanımlanabilecek "prekarya" nın da sınıfsal bir nitelik kazanmasının önünü açmıştır. Küreselleşme sürecinin bir diğer çıktısı ise özellikle iletişim teknolojileri alanında yaşanan hızlı gelişmeler olmuştur. İnternetin her geçen gün yerküreyi sararak, bireyler arasındaki zaman-mekan engellerini ortadan kaldırması ile beraber "katılımcı kültür" kavramı ortaya çıkmıştır. Görüldüğü üzere küreselleşme süreci Sosyoloji biliminin çalışma alanına ait, "Prekarya sınıfı" ve İletişim biliminin çalışma alanına ait "katılımcı kültür" kavramlarını ortaya çıkarmıştır. Her iki kavram da ağ toplumunda ortaya çıkan iki farklı sorunsal olarak önem taşımaktadır. Prekarya hareketine bakıldığında, modernizmin ilk zamanlarını temsil eden Fordist dönemin proleterya sınıfını inşa eden "sınıf bilinci" temelli hareketlerle aynı karakteristiği temsil etmediği görülmektedir. Diğer bir ifadeyle Prekarya, post modern zamanların meta teoriyi reddeden parçalı yapısına uygun olarak, farklı demografik nitelikteki toplumsal grupları içinde barındıran yapısıyla sınırlarında bir muğlaklık içermektedir. Prekarya sınıfının alt demografik sınıflarından birisini ise freelance çalışanlar oluşturmaktadır. Her geçen gün prekaryanın bir alt demografik sınıfını ve bu çalışmanın da araştırma öznesini oluşturan freelance çalışan kişi sayısı artmaktadır. freelance çalışanların araştırma öznesi olarak seçilmiş olması, aynı zamanda keskin sınırları olmayan ve evrensel bir sorunsala işaret eden prekarya kavramı ile alakalı kültürel verilerin yorumlanması ve katılımcı kültüre etkilerinin anlaşılması adına sosyal bilimler literatürüne katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Katılımcı kültür ve onun sunduğu imkanlar freelance çalışanların bir araya gelmesine, birbirlerinden haberdar olmasına, farklı iş kolları hakkında deneyimsel ve hukuki bilgi sahibi olmasına ve dolayısıyla dayanışmasına imkan tanımaktadır. Bu önermeden yola çıkarak yapılandırılan çalışmanın araştırma evreni, Türkiye'de yaşayan freelance çalışanları, çalışma alanı ayırt etmeksizin bir araya getiren bağımsız bir çevrimiçi platform olan "Ofissizler"lerin üyeleri ile sınırlandırılmıştır. Katılımcı kültür olgusunun freelance çalışanlarda sınıf bilinci oluşumu üzerindeki etkisi ve bu olgunun prekarya sınıfının sosyal etkileşimi ve iletişimi üzerinde nasıl bir etkisi olduğu freelance çalışanların oluşturmuş olduğu Ofissizler platformunun netnografik yöntemle analiz edilmesi ile ortaya konmuştur. Araştırma farklı çalışma alanlarına ait temaları bir araya getirip iletişim bilimi perspektifinden konuya yaklaşarak, yeni medyanın kültürel etkilerinin sosyolojinin temel çalışma konularından biri olan sınıf olgusuna yapacağı katkı açısından özgün bir çalışma olmuştur.