Sürdürülebilir şehirlere doğru sosyo-teknik geçişler: İstanbul'da mobilitenin geleceği için paydaşların tercihleri

21. yüzyılın en önemli karbonsuzlaştırma zorluklarından biri, özellikle altyapı kilitlenmelerinin ve sosyo-teknik karmaşıklıkların karbonsuzlaştırma çabalarını engellediği megakentlerde, kentsel mobilite sistemlerini sürdürülebilirliğe doğru dönüştürmektir. Teknolojik gelişmeler sıklıkla temel çözümler olarak öne sürülürken, bu tez sürdürülebilirliğe doğru geçişlerin aynı zamanda mobilite kültürlerinde, yönetim yapılarında ve bu tür teknosentrik yaklaşımlara paralel olarak paydaş önceliklerinde eş zamanlı değişimler gerektirdiğini savunmaktadır. Araştırma, "akıllı şehirler"in teknosentrik anlatılarını eleştiriyor ve teknolojik inovasyonun, sosyal uygulamaların ve kurumsal dinamiklerin nasıl etkileşime girdiğini keşfetmek için sosyo-teknik geçişler teorisini entegre ediyor. Karma yöntemli bir yaklaşımla, çalışma İstanbul için dört gelecekteki mobilite senaryosu geliştiriyor: Bir Değişiklik Olmadan, Akıllı Ama Sürdürülebilir Değil, Sürdürülebilir Ama Akıllı Değil ve Akıllı ve Sürdürülebilir. Bunlar, STEEP (Sosyal, Teknolojik, Ekonomik, Çevresel, Politik) analizine dayanmaktadır. Bu senaryolar, politika yapıcılar, endüstri uzmanları, STK'lar, akademisyenler ve vatandaşlar dahil olmak üzere 19 paydaşla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle değerlendirilmiştir. Bulgular, paydaşların sürdürülebilirlik odaklı senaryolara (C ve D) güçlü bir tercihi olmasına rağmen, beklentilerinin "Akıllı ama Sürdürülebilir Olmayan" bir geleceğe (Senaryo B) doğru eğildiğini ve teknolojinin çevresel öncelikler üzerindeki hakim etkisini vurguladığını ortaya koymaktadır. Çalışma, paydaş perspektiflerini teknolojik gelişme, çevresel kaygılar veya pazar uyumuna ilişkin farklı görüşlere göre kategorize eden "söylem yolları" sunmaktadır. Ayrıca araştırma, güç asimetrileri ve mobilite karar alma süreçlerindeki kritik seslerin marjinalleştirilmesi de dahil olmak üzere önemli yönetişim zorluklarını vurgulamaktadır.