Sosyal adaletin konusu olarak bilginin incelenmesine yönelik kuramsal bir yaklaşım önerisi

Bilgi, tarih boyunca önemi her zaman vurgulanan bir değer olmuştur. Ancak yaşadığımız çağda bilgi, sadece ona sahip olmanın yarattığı bilinç, özgüven, mutluluk ya da saygıdan daha ötede bir anlama sahiptir. Bilgi artık ülkelerin bütünsel olarak ele alması gereken ulusal ya da toplumsal bir varlık olarak görülmektedir. Bilginin bu yönü teknolojideki gelişmelerle birleştiğinde, bilgi ya da onu üretme, yayma ve kullanma amacıyla yararlanılan teknolojiler birçok araştırmanın konusu olmaktadır. Bu araştırmalar çok farklı disiplinlerin bakış açılarıyla yapılabilmektedir. Bununla birlikte literatürde önemli eksikler bulunmaktadır. Birincisi, bu çalışmalarda bilgi dar bir perspektiften ele alınmakta, çok boyutlu doğası göz ardı edilmektedir. İkincisi, çalışmaların çoğunda, yarar sağlama potansiyeli yüksek olan adalet perspektifinden ve sosyal adalet düşüncesinin zengin kuramsal bilgi birikiminden yararlanılmamaktadır. Üçüncüsü, bilgi toplumunun yeni bir sosyolojik gerçeklik olduğu düşüncesi, çalışmaların kuramsal temellerine yeterince yansıtılmamaktadır. Bu çalışmada, literatürde gözlenen bu eksiklerden yola çıkılarak, kuramsal katkı yapılması amaçlanmıştır. Bilginin tek bir perspektiften değil, çok boyutlu bir kavram olarak ele alındığı disiplinler ötesi nitelikteki çalışmada önce sosyal adalet kuramsal yönden incelenmiş, ardından bilgi kavramı felsefi, sosyolojik ve teknik bakış açılarıyla çok yönlü olarak ele alınmıştır. Ardından, bilgi toplumuna özgü ağ yapılanması dikkate alınarak adalet anlayışını ifade eden metaforik bir model geliştirilmiştir. Sonrasında bu modelin işleyişi için rehber ilkeler tanımlanmış ve bu ilkelerin uygulanmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir. Böylece bilgi toplumunda bilgi açısından adaletin ne anlama geldiğine dair sistematik ve bütünsel bir yaklaşım tartışmaya sunulmuştur.