Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarının kuraklığa dirençli toplum oluşturma bağlamında incelenmesi

Yapılan araştırmada kuraklık ve ilişkili ögelere Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında ve ortaokul düzeyinde okutulan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında nasıl yer verildiğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç kapsamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli anlayışına göre hazırlanan 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli anlayışına göre hazırlanıp 2024-2025 eğitim-öğretim yılında okutulmaya başlatılan 5.sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılında okutulan 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile desenlenmiş ve betimsel analiz kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda Sosyal Bilgiler ders kitaplarında kuraklığa ilişkin doğrudan ve dolaylı ögelere yer verildiği görülmüştür. Fakat kitaplarda "doğrudan" kuraklık bir olayın "nedeni" ya da "sonucu" şeklinde belirtilmiştir. Nedenleri, sonuçları, bu sonuçların insan davranışlarına ve topluma etkisi ve bu etkileri en aza indirebilmek için yapılması gerekenler kitap içeriğinde yer verilmeyerek yeterince önemine vurgu yapılmadığına ulaşılmıştır. 5. ve 6. sınıf ders kitaplarında su konusuna dikkat çekilmiştir. Özellikle 5. sınıf ders kitaplarında günlük hayatta suyu israf eden sosyal davranışları azaltmaya yönelik bilgi grafiklerinin ve görsellerin yer aldığı görülmüştür. 7. sınıf ders kitabı bu konu içeriği bakımından eksik kalmıştır. Ders kitapları için kuraklığın bir olayın nedeni ya da sonucu değil de tek bir başlık altında ele alınması ve kitap içeriklerinin kuraklık özelinde zenginleştirilmesi önerilmektedir. 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında ise kuraklık ögesine rastlanılmamıştır. Dolayısıyla doğrudan kuraklığa ilişkin öğrenme çıktılarının ve ders sırasında neler yapılabileceğine dair süreç bileşenlerinin oluşturulması önerilmektedir.