Sosyal bilgiler dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına, demokratik tutumlarına ve motivasyonlarına etkisi

Bu çalışmanın temel amacı, ortaokul 6. sınıf Sosyal Bilgiler Dersi 'Etkin Vatandaşlık' öğrenme alanının öğretimi için kullanılan bağlam temelli öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarına, demokratik tutumlarına ve derse karşı motivasyonlarına etkisini ve öğrencilerin sürece yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin beraber kullanıldığı karma araştırma yaklaşımlarından gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Tokat ilinde bulunan bir devlet ortaokulunun farklı iki şubesinde eğitim gören 27 deney grubunda ve 23 kontrol grubunda olmak üzere toplam 50 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilerin akademik başarılarını belirlemek için Etkin Vatandaşlık Akademik Başarı Testi, demokrasiye yönelik tutumlarını belirlemek için Demokratik Tutum Ölçeği, sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonlarını belirlemek için Sosyal Bilgiler Motivasyon Ölçeği ve yapılan uygulamalara yönelik öğrencilerin görüşlerini ortaya çıkarmak için yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin normallik analizinde örneklem büyüklüğünün 30'dan fazla olması nedeniyle Kolmogorov-Smirnov testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren test ve ölçeklerde parametrik testlerden bağımsız örneklem t testi, normal dağılımın olmadığı test ve ölçeklerde ise non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ve öntest-sontest karşılaştırmalarında ise Wilcoxon testi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre bağlam temelli öğrenmenin kullanıldığı deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında akademik başarı puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte demokratik tutum ve derse karşı motivasyonlarında herhangi bir değişiklik görülmemiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre öğrencilerin bağlam temelli öğrenmenin kullanılmasından memnun oldukları görülmüştür. Araştırma sonucunda, bağlam temelli öğrenme ile gerçekleştirilen derslerin mevcut programa göre öğrencilerin akademik başarıları üzerinde olumlu etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Demokratik tutum ve derse karşı motivasyonlarında herhangi bir değişiklik görülmemiştir. 6. sınıf düzeyinde "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanında 50 öğrenci ve 8 haftalık bir süreyi kapsayan bu çalışma farklı sınıf düzeyinde, farklı öğrenme alanında ve daha fazla öğrenciyle yapılabilir.