Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının değerler eğitimine yönelik tutum ve algıları

Araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının değerler eğitimine yönelik tutum ve algılarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı karma (mixed methods) yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Türkiye'nin yedi bölgesinden birer üniversite örneklem olarak belirlenerek yürütülmüştür. "Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Değerler Eğitimine Yönelik Tutum ve Algıları" başlıklı araştırmada öğretmen adaylarının tutumlarını belirlemek için Filiz Çetin (2018) tarafından geliştirilen "Değer Eğitimi Tutum Ölçeği" 1029 Sosyal Bilgiler öğretmen adayına uygulanmıştır. Ölçek 31 sorudan oluşan 3 faktörlü bir yapıdadır. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının değerler eğitimine yönelik algılarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından 11 sorudan oluşan "Görüşme Formu" 70 adaya uygulanmıştır. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının tutumlarının bazı değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla SPSS Paket program kullanılarak Ki-Kare Kruscal Wallis H testi, Kolmogorov ve Shapiro Wilk's testi, Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Araştırmada Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutum düzeyleri yüksektir. Öğretmen adaylarının yaşadıkları bölge, eğitim gördükleri üniversite, STK üyeliği, öğrenci kulübü üyeliği, sınıf düzeyi, cinsiyet, akademik not ortalamaları değişkeni açısından değerler eğitimi tutum düzeylerinde farklılık olduğu görülmüştür. Anne-baba eğitim düzeyi, ekonomik durum değişkeninde anlamlı farklılık görülmemiştir. Araştırmanın nitel boyutunun analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Bu kapsamda MAXQDA programı kullanılarak nitel veriler analiz edilmiştir. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının değer ve değerler eğitimi tanımlamaları ve önemi, değerler eğitimini etkileyen faktörler, 2018 Sosyal Bilgiler öğretim programı açısından değerler eğitimi, Sosyal Bilgiler dersi kapsamında değerler eğitimi ve değer aktarımı, Sosyal Bilgiler dersinde etkili değerler eğitimi, üniversite açısından değerler eğitimi, öğretmenlik uygulaması kapsamında değerler eğitimi, değerler eğitiminde yaşanan problemler ve çözüm önerilerine ilişkin algılarına ait bulgulara yer verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Değerler, Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Tutum, Algı, Sosyal Bilgiler öğretmen adayları