Spontan İntraserebral Hematomların cerrahi tedavisinde fonksiyonel sonuç ve mortaliteye etki eden faktörlerin araştırılması

İntraserebral hematom (İSH) ciddi mortalite ve fonksiyonel kayıp ile sonuçlanmaktadır. Tedavide şema oluşturulamamıştır. İdeal cerrahi yöntem ve zamanlama tartışmalı konular olmaya devam etmektedir. Biz bu çalışmada İSH cerrahisinde sonuçların iyileştirilebilmesi için sonuca etki eden faktörleri araştırdık. Çalışmamızda 01.01.2018 - 01.01.2024 tarihlerinde İSH tanısı ile cerrahi tedavi yapılan 125 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. Demografik özellikleri, komorbiditeleri, antitrombotik ilaç kullanımı, verilen hemostatik tedaviler, koagülasyon ve hemogram parametreleri, Glasgow Koma Skalası (GKS), Modifiye Rankin Skalası (mRS) ve İntraserebral Hematom (İSH) skorları, cerrahiye başlama süreleri, cerrahi yöntem, EVD uygulaması, komplikasyonlar, radyolojik olarak başvuru, preoperatif ve postoperatif görüntülerde hematom yerleşim yeri, hidrosefali varlığı, hematom boyutları, orta hat şifti, hematom genişlemesi ve öngörücü bulguları, taburculuk ve 3 ay, 6 ay, 1 yıllık takipte mRS Skorları, 1-3-6 ay ve1 yıllık mortalite durumları incelendi. Yapılan istatistiksel analizler sonucu: ileri yaş, başvuruda baş ağrısı olmaması, başvuru ve preoperatif düşük GKS ve yüksek mRS-İSH skorları, erken cerrahi, uzun yatış süresi, büyük preoperatif hematom hacmi ve şift, fazla postoperatif şift ve rezidü mortalite ve kötü fonksiyonel sonuç ve mortalite; üremi, başvuruda koagülasyon parametre bozukluğu, başvuruda baş ağrısı ve fokal defisit olmaması ve bilinç bulanıklığı olması, EVD uygulanması, postoperatif intraserebral kanama komplikasyonu, hidrosefali, preoperatif şift artışının fazla olması, re-hemoraji, hematomda sıvı seviyelenmesi olmaması, hipodens sahalar olması mortalite; başvuruda bulantı/kusma olmaması, tekli hemostatik tedavi, dekompresyon yöntemi, komplikasyon varlığı, yara yeri enfeksiyonu, derin yerleşim, kara delik bulgusu kötü sonuç ile ilişkilendirildi. Preoperatif şift artışı ve hematom hacmi artışı, hastaların şiddetli nörolojik gerilemesi, komplikasyon, rezidü ve re-hemorajiden kaçınılması önerilir.