Sporcuların algıladıkları antrenör liderlik davranışlarının öz yeterlilik düzeylerine etkisi

Bu araştırmanın amacı; sporcuların algıladıkları antrenör liderlik davranışlarını ve öz yeterlilik düzeylerini farklı değişkenlere göre belirleyerek, aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmaya 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı ve Halkoyunları Federasyonunun düzenlemiş olduğu halkoyunları yarışmasına katılan 284 kadın, 128 erkek toplam 412 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcıların kişisel bilgilerini toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu" ile beraber, Öcel (2002) tarafından Türk kültürüne uyarlama çalışması yapılan "Öz Yeterlik Ölçeği" ve Toros ve Tiryaki (2006) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Sporda Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistikler incelenmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisinin incelendiği araştırma soruları için parametrik test varsayımlarının sağlandığı durumlarda bağımsız gruplar t testi, varyans analizi; parametrik test varsayımlarının sağlanmadığı durumlarda Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Sporcuların antrenörlerinin liderlik özelliklerine ilişkin algıları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson's korelasyon analizi ve linear regresyon analizleri kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında betimsel istatistiklerin hesaplanmasında, parametrik ve parametrik olmayan testlerde SPSS 20 programları kullanılmıştır. Ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleri Lirsel 8,4 ile yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, liderlik ölçeğinden algıladıkları puanların halk oyuncuların cinsiyet, eğitim durumu, halkoyunları oynama süresi, yaşadığı yer, anne baba eğitimi, sosyo ekonomik durum değişkenlerine göre farklılaştığı; öz yeterlik puanlarının cinsiyet, eğitim durumu, halkoyunları oynama süresi, yaşadığı yer, anne baba eğitimi, yaşadığı yer, sosyo ekonomik durum değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Antrenör liderlik özelliklerinin sportif öz yeterlik algısının anlamlı birer yordayıcıları olmadıkları bulunmuştur. Bununla birlikte sporcunun yaşadığı yer, eğitim durumu, ekonomik durumu ve anne eğitim düzeyi de sporcu öz yeterliğinin anlamlı birer yordayıcısıdır. Ayrıca envanterler arasındaki korelasyon sonuçları incelendiğinde halk oyunu sporcularının antrenörlerinin eğitici ve öğretici, demokratik, sosyal destek, ödüllendirici, otokratik liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile öz yeterlik algıları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki gözlenmektedir.