SPT ve CPT yöntemlerinin korelasyonu ve deprem tehlikesi belirleme uygulamalarında kullanımı: Eskişehir örneği

Eskişehir İli, Türkiye'nin başta gelen sismik kaynakları olan Ege Gerilmeli Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi arasında bir geçiş niteliğindedir. Jeolojik açıdan da çakıl, kum, kil tabakalarının farklı kalınlık ve geçişlerin olması nedeni ile karmaşık özelliğe sahiptir. Güvenilir mühendislik yapılarının ve düzenli şehirleşmenin yapılabilmesi için zemin özelliklerinin detaylı incelenmesi gerekmektedir. Zemin özelliklerinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan Standart Penetrasyon Testi (SPT) ve son zamanlarda kullanımı giderek artan Koni Penetrasyon Testi (CPT) in-situ (yerinde) yapılan deneyler olarak büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmamızda bu iki deney kullanılarak birbirleri arasında korelasyon sağlanmaya çalışılmıştır. Zemin yapısını belirleyen önemli üç faktör ince tane içeriği, tane boyutu ve zemin türü olup değerlendirmelerde dikkate alınmıştır. CPT qc (uç direnci) değerleri, SPT N değerlerine dönüşümü istatistiksel metotlarla ampirik olarak değerlendirilerek birbirleri arasında karşılaştırma yapılmıştır. Depreme bağlı olarak zeminlerde meydana gelen sıvılaşma olayı birçok yapının hasar almasına ve can kayıplarına neden olmaktadır. Çin'de uygulanmakta olan Çin Kod Metodu ile CPT ve SPT kullanılarak sıvılaşma analizi gerçekleştirilmiş ve Eskişehir İli çalışma alanının sıvılaşma tehlike haritası oluşturulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: SPT 1, CPT 2, Korelasyon 3, Deprem tehlikesi 4, Sıvılaşma 5