Stabil KOAH hastalarında BODE indeksi, solunum fonksiyonları, egzersiz parametreleri, nefes darlığı ölçekleri ve SGRQ yaşam kalitesi anketi arasındaki ilişki

Tüm dünya ülkelerinde, önemli mortalite ve morbidite nedeni olan ve prevalansı giderek artan bir hastalık olan KOAH'da, halen tanı için yeni yöntemlere, tedavi için daha etkin yaklaşımlara gereksinim olduğu gibi; hastalığın şiddetini belirleyebilmek, ilerlemesini öngörebilmek, tedavinin etkinliğini değerlendirebilmek ve böylece hastalığın tüm boyutlarını ölçebilmek için yeni klinik sonuçlar ve belirteçlere gereksinim vardır. Yine de geleneksel olarak, FEV1 parametresi yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ancak klinik bulgularla korelasyonu zayıftır. FEV1'in yanı sıra başka ölçümlerin belirlenmesi ve geçerliliklerinin gösterilmesi gerekmektedir. Günümüzde, VKİ, akciğer hiperenflasyonu, semptomlar, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve egzersiz testini konu alan daha kapsamlı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Yakın zamanlarda, bu amaca hizmet için birden fazla belirteci kapsayan BODE indeksi oluşturulmuştur. BODE indeksi ile yapılan çalışmalar, bu indeksin hastaların izleminde, hastane yatışlarını ve mortaliteyi öngörmede, hastalığın ilerlemesini değerlendirmede FEV1'den daha üstün ve duyarlı bir yöntem olduğunu vurgulamaktadır.Biz de çalışmamızda, öncelikle, FEV1 esas alınarak yapılan sınıflama ile KOAH şiddetinin BODE indeksi ile korelasyonunu araştırdık. KOAH evreleri ile BODE arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.01). Ayrıca KOAH evreleri ile sigara (paket/yıl), RV / TLC, IC, IC / TLC, DLCO arasında da anlamlı ilişki görüldü (p<0.01).Yaşam kalitesi anketi olan SGRQ total skoru ve komponentlerine ait skorlarda hastalığın ağırlığına paralel değişiklik gözlenmişse de, aktivite skoru dışında (p<0.01) anlamlı değişiklik saptanamadı. Hastalık ağırlığı ile en yakın ilişkide nefes darlığı ölçekleri olarak, BDI ve egzersiz sonrası nefes darlığı ölçeği olan BORG ölçeğini belirledik. Bu bulgular, nefes darlığının FEV1 dışında, akciğer hiperenflasyonuna paralel azaldığını; egzersiz kapasitesinin difüzyondaki bozulma ve yine hiperenflasyona paralel azaldığını düşündürmektedir.BODE indeksinin FEV1, IC, RV / TLC, 6 DYT ve PaO2 ile korelasyonu güçlü saptanırken (p<0,01); nefes darlığı ölçekleri olarak MMRC, BDI, Borg ölçeği ve SGRQ total skoru ile ilişkisi de anlamlı bulundu (p<0,01). BODE indeksi, KOAH evresi ve dolayısıyla FEV1 ile paralellik göstermesi yanında; akciğer hiperenflasyonu, nefes darlığı, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi ile de anlamlı korelasyon göstermişti. Bu nedenle, bu sonuçlar, BODE indeksinin FEV1'den daha kullanışlı bir ölçüt olduğunu ve hastaları daha iyi değerlendirmeye olanak sağladığını, hastaların tek başına solunum fonksiyon parametreleri ile izlenmesine karşın, BODE indeksi ile birlikte değerlendirilmesinin daha iyi izlem olanağı sağlayacağını düşündürmektedir.