Simultane çeviride stratejiler ve hatalar: İngilizce-Türkçe dil eşinde öğrenci odaklı deney

Bu tezin amacı, öğrencilerin İngilizce-Türkçe dil eşindeki simultane çeviri performanslarında görülen stratejileri ve hataları tanımlamak, analiz etmek ve çeviri yönü ile öğrencilerin performanslarındaki eksiltme, ekleme, ikame ve hataların arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaca ulaşmak için 10 sözlü çeviri öğrencisi ile küçük ölçekli deneysel bir çalışma yapılmıştır. 4 profesyonel sözlü çevirmenden oluşan bir kontrol grubu, öğrencilerin sonuçlarını kıyaslamak için çalışmaya eklenmiştir. Bu çalışma çoklu veri kaynaklarının üçlenmesine (sözlü çeviri oturumlarının ses kayıtları, deney öncesi ve sonrası anketler ve geriye dönük mülakatlar) dayanır. Sonuç olarak, bu çalışma, tüm öğrenci ve profesyonel katılımcıların eksiltme, ekleme, ikame stratejilerine başvurduğunu ve hatalar yaptıklarını ortaya koymuştur. Öğrencilerin sözlü çeviri sırasında en sık başvurduğu strateji eksiltmelerdir. Bunu hatalar, ikameler ve eklemeler takip etmektedir. Yönlülüğün etkisi bağlamında, öğrencilerin Türkçeden İngilizceye sözlü çeviri yaparken karşıt yöne kıyasla önemli ölçüde daha fazla kavrama/üretme eksiltmeleri, gecikme eksiltmeleri, orta çaplı ifade değişikliği, geniş çaplı ifade değişikliği yaptıkları gözlemlenmiştir. Çaba Modeli ışığında yapılan tartışmalarda, bu çalışma, öğrencilerin Üretim Çabasının L1'e (birinci dil) sözlü çeviri yaparken daha az bilişsel yük gerektirdiğini ortaya koymuştur. Ancak, t-test sonuçları ve profesyonel çevirmenlerin öz değerlendirme sonuçları yönlülüğün profesyonel çevirmenlerin eksiltme, ekleme, ikame ve hataları üzerinde önemli ölçüde bir etkisi olmadığını göstermektedir. Bu çalışma ilerideki çalışmalar için bir temel oluşturmakta ve yönlülük ve yukarıda bahsi geçen strateji ve hatalar bağlamında sözlü çeviri öğrencileri ve profesyonellerinin daha detaylı karşılaştırılmasının önünü açmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sözlü Çeviri, Simultane Çeviri, Simultane Çeviride Strateji Kullanımı, Eksiltmeler, Eklemeler, İkameler, Hatalar