Sürekli ayaktan periton diyalizi hastalarında egzersize karşı gelişen böbrek dışı potasyum homeostaz mekanizmaları

Serum potasyum seviyeleri egzersizle kas hücrelerinden hücre dışı sıvıya potasyum çıkışına bağlı olarak yükselir. Son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda bu olay daha da belirgindir. Hemodiyaliz hastalarında yapılan çalışmalarda böbrek dışı potasyum homeostazının egzersize karşı artmış nörohumoral cevapla sağlandığı gösterilmiştir. SAPD hastalarında ise literatürde bu konuda bir çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı, SAPD hastalarında egzersize karşı gelişen böbrek dışı potasyum homeostaz mekanizmalarını ortaya koymaktır. Çalışmaya övolemik, ağırlık, boy ve vücut kitle indeksleri benzer, yaş ortalaması 352.9 yıl olan (24-46), 5'i erkek 3'ü kadın 8 SAPD hastası ve yaş ortalaması 372.7 yıl olan (29-52), 5'i erkek 3'ü kadın 8 sağlıklı kontrol alınmıştır. Tüm hastalara, sözel olarak dayanamayacaklarını söyleyene dek Bruce protokolüne uygun olarak treadmill egzersiz testi yaptırılmıştır. SAPD uygulamasının nörohumoral cevaba etkisini belirlemek amacıyla egzersiz yaptırılan SAPD hastaları bir hafta sonra istirahat halinde tekrar değerlendirilmiştir. Maksimum egzersiz zamanı ve MET değerleriyle belirlenen egzersiz performansı normal kontrollerde SAPD hastalarına oranla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Bazal serum potasyum düzeyleri SAPD hastalarında (4.70.29) normal kontrollere oranla (3.930.18) anlamlı derecede yüksek olmasına (p=0.047) rağmen egzersiz sonunda SAPD hastalarında serum potasyum düzeyinde bazale oranla ortalama 0.15 mEq/L artış gözlenirken bu artış normal kontrollerde 0.63 mEq/L olarak saptanmıştır. SAPD hastalarında normal kontrollere oranla bazal PRA aktivitesi (sırasıyla19.875.07, 0.510.1, p=0.002), aldosteron (sırasıyla 1011322, 66.378.22, p=0.011) ve insülin (sırasıyla 21.53.5, 9.51.4, p=0.007) düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmasına karşın bu üç hormonun egzersize karşı artış cevapları her iki grupta da benzer bulunmuştur. SAPD hastalarında periton sıvısına potasyum atılımı egzersiz ve egzersiz dışı normal koşullarda karşılaştırıldığında ise bazal periton sıvısı potasyum değerleri her iki grupta benzer olmasına rağmen egzersiz süresince ve özellikle egzersizin ilk 5 dakikasında belirgin olmak üzere periton sıvısına potasyum atılımı ortalama 0.7 mEq/L artarken (1.640.17), egzersiz yaptırılmadan normal koşullarda alınan örneklerdeki artış ortalama 0.32 mEq/L (1.130.08) olarak saptanmıştır (p=0.002). Özetle bazal potasyum seviyeleri SAPD hastalarında daha yüksek olmasına ve egzersize karşı gelişen nörohumoral cevabın normal kontrollerle benzer olmasına rağmen böbrek dışı potasyum homeostazında herhangi bir bozukluk saptanmamıştır. Bu olay birinci derecede akut olarak yüksek miktarda potasyumun periton sıvısına atılmasına bağlanmıştır. Egzersize cevap olarak artan PRA, insülin ve aldosteron seviyeleri de böbrek dışı potasyum homeostazına katkıda bulunabilir.