Çocukların kendi kendilerine konuşmalarının sözdizimsel, sözcükbilimsel ve içerik analizi

Bu tez, ana dili Türkçe olan 3, 4 ve 5 yaşlarındaki tek dilli çocukların kendi kendine konuşmalarını araştırmayı amaçlamıştır. Çalışmanın ilk amacı, kendi kendine konuşmanın başka dillerde yapılan daha önceki çalışmalardan farklı özellikler sergilemesi beklenen sözcükbilimsel, biçim-sözdizimsel ve sözdizimsel özellikler gibi dilbilgisel özelliklerini incelemektir. Bu çalışma ayrıca Türkçe konuşan çocukların kendi kendine konuşmalarındaki içerik özellikleri ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Bu tezin bir başka amacı da, çocukların anneleriyle yalnız olduklarında yaptıkları görevi yerine getirirken ürettikleri iletişimsel konuşmayla kendi kendine konuşmayı dilbilgisel özellikleri açısından karşılaştırarak kendi kendine konuşmanın sosyal kökenini incelemektir. Bu çalışmanın verisi iki aşamada toplanmıştır, ilk olarak çocuklardan kendi kendine konuşma verisi, ikinci olarak anne-çocuk etkileşiminden elde edilen konuşma verisi toplanmıştır. İlk aşamada kendi kendine konuşma verisi 3;1 ve 5;7 yaşları arasındaki 28 çocuktan toplanmıştır. 3 yaş grubunda 8 çocuk, 4 ve 5 yaş gruplarında onar çocuk bulunmaktadır. Veri toplama sürecinde çocuklar kreşin ayrı bir odasında, parçaları hareket ettirilebilen ev eşyaları ve oyuncak bir aile figürü olan ahşap bir oyuncak evle oynarken video kaydı yapılmıştır. İkinci aşamada ise her yaş grubundan beşer çocuk anneleriyle aynı görevi yerine getirirken video kaydı yapılmıştır. Sonuçlar kendi kendine konuşmanın öz düzenleme, planlama ve problem çözme gibi işlevlerinin çocukların kullandıkları dilde özgün kullanımlarla temsil edildiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca Türkçe kendi kendine konuşmanın Vygotsky'nin öne sürdüğü şekilde yükleme indirgenmediği ve sözdizimsel olarak kısaltılmadığı bulunmuştur. Türkçede kendi kendine konuşmanın içselleştirilmesi yalnızca "kısmen içselleştirilmiş sözcelerin" yaşla birlikte artmasıyla izlenebilmiştir. Kendi kendine konuşma ve anne-çocuk konuşmalarının karşılaştırılması, kendi kendine konuşmanın sosyal kökleri olduğunun kanıtlarını göstermiştir.