Teknoloji destekli yürütülen üçgenler konusunun öğretim sürecinden yansımalar: Kavram imajı örneği

İnsanların düşünce yapıları büyük oranda eğitimle şekillendirilir. Eğitimin hedefi bireylerin gereksinimleri, yetiştiği toplumun ihtiyaçları, olanakları ve yönelimleri dikkate alınarak belirlenir. Tüm insanlar doğaları gereği bilmeyi arzu eder. Bu sayede insan merak eder, düşünür, araştırır, değerlendirir ve bir sonuca varmak için çabalar. Böylelikle çevresini, doğayı, dünyayı ve kendini tanır. İnsanoğlu tüm bu süreci kendi cevheri olan beyni sayesinde yapar. Her beynin kendisine özgü bir düşünce biçimi, belli bir görüşü, hayatla ilgili belli bir amacı vardır ve bütün faaliyetlerini buna göre yapar. Eğitim hedeflerine uygun bireyleri yetiştirebilmek için bireyin sahip olduğu beyin cevherini anlamak, nasıl çalıştığını ve öğrendiğini keşfetmek, eğitim sistemimizi, öğretim yöntem ve tekniklerimizi, planlarımızı bu doğrultuda hazırlamak hedeflerimize ulaşmada bizlere yardımcı olacaktır. Bu nedenle çalışmamızda teknoloji destekli işlenen üçgenler konusunun ardından öğrencilerde oluşan kavram imajlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2017-2018 güz döneminde Düzce ilindeki bir devlet okulunda gönüllü olarak çalışmaya katılan 20 tane 8.sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. 10 ders saati süren çalışmada dersler, araştırmacının kendisi tarafından yıl boyunca öğretmenliğini yaptığı sınıfla yürütülmüştür.Konu ile ilgili ders planları Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (MEB , 2013) çerçevesinde ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen Matematik Ders Kitabı (Üstündağ, Y. 2017) temel alınarak hazırlanmıştır. Ders içerikleri öğrencilerin çok yönlü anlamlandırmasının sağlanması amacıyla zengin tutulmuş olup süreç esnasında hem konu ile ilgili materyaller, hem dinamik yazılımlar, hem de MEB tarafından tasarlanan www.eba.gov.tr adresinden video içeriklerine yer verilmiştir. Araştırmada katılımcıların 8.sınıf seviyesindeki üçgenler konusunun belirlenen kazanımlarına ait kavram algılamaları ve bu algılamalarındaki farklı durumların incelenmesi amaçlandığı için özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırmalarda araştırmanın her aşamasının ayrıntılı şekilde ifade edilmesi, verilerin kapsamlı ve doğru olarak toplanması geçerliliği ve güvenirliği artırır. Bu nedenle araştırmanın her aşaması araştırmacı tarafından sürekli kayıt altına alınmış ve bu kayıtlar katılımcılara inceletilip teyit edilmiştir. Öğrenciler ders esnasında 4'er kişilik 5 gruba ayrılıp etkinlikleri (materyal kullanımı, çalışma kağıtları, kavram haritası) grup şeklinde yapmışlardır. Veriler gözlem, süreç esnasında araştırmacı tarafından alınan notlar, çalışma kağıtları ve kavram haritaları ile toplanmıştır. Analiz aşaması için ilgili sorulara verilen cevaplar kodlanmıştır. Yapılan bu kodlar sınıflandırılarak kategoriler elde edilmiş ve Tall ve Vinner'ın (1981) kavram ve kavram imajı tanımları göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda bilişsel bir problem karşısında kavram tanımı ve kavram imajını birlikte kullanarak cevap verenlerin, yalnızca kavram imajına başvurarak cevap verenlere kıyasla sayıları daha az olmakta birlikte daha başarılı oldukları gözlenmiştir. Öğrencilerin geçmiş yaşantılarından sahip oldukları imajlar bireysel olarak farklılık göstermekle birlikte yeni oluşan imajları da etkilediğinden öğrencilerin bazıları uygun ve zengin imaj geliştirirken, bazısı da uygun olmayan kavram imajları geliştirmişlerdir. Kavram imajlarının her zaman aynı ölçüde etkili olamadığı, bireylerin bilişsel gelişimleri doğrultusunda geliştikleri gözlenmiştir.