Ticari liberalleşme sürecinde antidamping vergi uygulamaları

Uluslararası ticarette liberalleşme, bir taraftan DTÖ yükümlülükleri çerçevesinde gümrük tarifelerinin azaltılması, diğer taraftan çok sayıda ülkenin ikili anlaşmalarla kendi aralarındaki tarifeleri ve miktar kısıtlamalarını kaldırmaları yoluyla gerçekleştirilmektedir.Gümrük tarifelerinin, uluslararası alanda yapılan sürekli indirimler neticesinde, koruma aracı olarak kullanılma niteliğini kaybetmeye başlamasıyla beraber, zarar verici düzeye ulaşan ithalata karşı ülkeler yerli sanayilerini anti-damping önlemler ile korumaya çalışmaktadır.Uluslararası ticaretin geliştirilmesi yolunda atılan adımlardan biri, ekonomik kalkınma ve sanayileşme için özellikle yeni kurulan üretim dallarının dış rekabete karşı korunması doğrultusunda yapılan düzenlemelerdir. Bu düzenlemelerden biri de dampingli ithalat ve dampingli ithalata karşı alınacak anti-damping önlemlerdir.Damping, bir ürünün normal değerinin altında bir fiyatla bir başka ülkede ticarete sunulması olarak tanımlanmaktadır. Damping, yeni bir pazara girişte piyasada tutunmaktan, aşırı stokların veya modası geçmiş ürünlerin bir an önce elden çıkarılması isteğine, potansiyel rakiplerin pazara girişini önlemekten, uluslararası piyasadaki bir rakibin saf dışı bırakılması isteğine çok farklı amaçlarla yapılabilmektedir.Dampingli ithalatın etkisi, ithalatçı ülke ekonomisi üzerinde yarattığı etkilerle sınırlı kalmamakta, gerek ihracatın yapıldığı ülke ekonomisi üzerinde gerek üçüncü ülke ekonomileri üzerinde farklı iktisadi etkiler doğurmaktadır. Dampingli ithalata karşı önlem alınması, dampingli ithalatın ithalatçı ülke üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilerin yanı sıra üçüncü ülkeler üzerinde yarattığı olumsuz etkiyi de telafi etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamız anti-damping düzenlemelerin dış ticarette haksız rekabetin önlenmesini ve bozulan ekonomik dengeyi düzeltmeyi amaçlamasını vurgulamaktadır. Bu çalışmanın amacı; ticari liberalleşme sürecinde çeşitli anlaşmalarla ticaret serbestisinin sağlanması sonucunda ticari engellerin kaldırılmasının, dış ticarette bazı haksız rekabet biçimlerini kaçınılmaz kılması sonucu bunları önlemek için çeşitli düzenlemelere yer verilmesi gerektiğini belirtmektedir ve bu düzenlemelerden biri olarak anti-damping vergi düzenlemelerinin önemini vurgulayarak bu konuda bilgi vermektir.Bu çalışmada, uluslararası ticarette liberalleşmenin teorik temelleri üzerinde durulacak, liberalleşme sürecinde uygulanan anti-damping önlemlere yer verilecek ve Türkiye'de liberalleşme süreci ve anti-damping uygulamalar açıklanarak, dampingli ithalat ve dampingli ithalata karşı uygulanabilecek anti-damping önlemler konusunda bilgi verilecektir.Anahtar kelimeler; liberalleşme, damping, anti-damping vergi