Toplumsal etkileşimin tüketici piyasa davranışına etkisi

İktisat disiplini gerek içerdiği dünya görüşü yoluyla gerekse de politikaları yoluyla toplumsal hayata doğrudan etki eden bir disiplin olarak addedilir. Gelişimi boyunca iktisadın bilimsel bir nitelik kazanmasında bireycilik felsefesinin izleri görülür. Birey üzerindeki toplumsal etkilerin yöntembilimsel çerçeve içerisinde analizin dışında bırakılmasıyla, birey homo economicus kavramı ile karakterize edilir. Fakat toplumsal faydaların daha geniş olarak dağıtılabilmesi için günümüzde toplum ve birey arası ilişkilerin keşfine yönelik çalışmalar günden güne çoğalmaktadır. Tüketim kavramı da birey ve toplum arası ilişkilere sahne olan, toplumsal faydanın dağıtılmasında kilit bir kavramdır. Zira sıklıkla sınırsız ihtiyaçların kıt kaynaklar ile optimal düzeyde nasıl giderilebileceğini inceleyen bir disiplin olarak tanımlanan iktisatta, ihtiyaçların tatmini meselesi tüketim ile vuku bulmaktadır. Kıt kaynakların en verimli şekilde kullanımı ile üretilen toplumsal fayda tüketme eylemi yoluyla elde edilmektedir. Ancak toplumsal faydanın en optimal şekilde dağılımı için aynı zamanda tüketme eyleminin özgür ve güvenli bir çevrede gerçekleşmesi temelinde harcamaların daha doğru ve verimli bir şekilde yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu vesile ile satıcıdan tüketiciye mesajların güvenliği meselesi gündeme gelmekte ve davranışsal iktisat gibi alanların ortaya çıkışı ile önem kazandığı görülmektedir. Çalışmada, en sık rastlanan satıcı ve tüketici arasındaki ikna mesajlarının çeşitli tüketici grupları arasındaki etkilerinin incelenmesi ve bu mesajları daha güvenli hale getirmek için politika önerilerinde bulunulması hedeflenmiştir. Veriler Ordu'nun Fatsa ilçesinde Kolayda Örnekleme yoluyla seçilmiş 484 katılımcıdan elde edilmiştir. Elde edilen verilerin güvenilirliği ölçülmüş ve daha sonra parametrik testler uygulanmıştır. Sonuçlara göre, farklı demografik grupların kendilerine yöneltilen ikna mesajlarından farklı oranlarda etkilendikleri tespit edilmiş, ayrıca günlük hayatlarında pek çok yanıltıcı/yönlendirici mesajlarla karşılaştıklarını algıladıkları görülmüştür. Varılan sonuçlardan hareketle önerilmesi hedeflenen politika önerilerinin ana ekseni, tüketicilerin kendilerine yöneltilen mesajları doğrulayabildikleri bir takım uygulamalar geliştirmektir. Bu vesile ile tüketiciler, tüketim eylemlerini gerçekleştirirken çok daha güvenli hissetmelerinin beraberinde harcamalarını daha doğru ve verimli bir şekilde yönlendirebileceklerdir. Anahtar Sözcükler: Tüketici Davranışı, Toplumsal Etkileşim, İkna, Güvenlik, Toplumsal Fayda, Tüketim Kararları