Topraktaki çinko eksikliğinin giderilmesinde doğal zeolitin kullanılması

ÖZETYüksek Lisans TeziTOPRAKTAKİ ÇİNKO EKSİKLİĞİNİN GİDERİLMESİNDEDOĞAL ZEOLİTİN KULLANILMASIÖzlem KAZANAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüFizik Anabilim DalıDanışman:Prof. Dr. Önder ORHUN2007, 56 sayfaSon yıllarda, tarım sektöründe birim alandan daha fazla ve kaliteli ürünelde etme, gübrenin veriminin arttırılması çalışmalarında zeolitin kullanılmasınasıkça rastlanmaktadır. Ülkemizde bol ve ucuz şekilde sağlanabilmesi ve önemlibir işlem gerektirmeden toprak düzenleyici olarak kullanılması zeolite olan ilginingiderek artmasına neden olmaktadır. Dünyadaki tarım alanlarının %30 unda,Türkiye'de ise yaklaşık 14 milyon hektar tarım alanında çinko eksikliğibulunduğu yapılan araştırmalarda belirlenmiştir.Bu çalışmada, Manisa-Gördes yöresinden sağlanan klinoptilolit türü doğalzeolitin, 1 N'lik ZnCl2 çözeltisi ile ısıtmasız yığın yöntemiyle 72 saat süreyletemas ettirilmesiyle hazırlanan çinko formundaki doğal zeolit, EskişehirOsmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ndeki uygulama ve araştırmatarlalarındaki toplam 7 m2 büyüklükte ve dört parselden oluşan alandaki,başlangıçta 0,24 ppm çinko içeren toprağa 0 kg/da, 0,5 kg/da, 1,0 kg/da, 1,5 kg/daoranlarında karıştırılmıştır. Bu şekilde hazırlanan alana Akçin 91 isimli nohutekimi yapılmıştır.Elde edilen üründe, baklalardaki tane sayısı, tane ağırlıkları, ilk baklayükseklikleri ve bir köke ait bakla sayıları dört farklı oran için karşılaştırılmıştır.Dozların artışına koşut olarak, üründeki iyileştirme sonuçları elde edilmiştir. Eldeedilen nohut tanelerinin analizinden 28 ppm Zn içerdikleri görülmüştür.İnsan beslenmesinde, baklagillerin en çok 20 ppm Zn içermesigerekmektedir. Bu nedenle ürünün en büyük değerden fazla çinko içerdiğigörülmektedir. Bu çalışmada, zeolitin mikro elementleri topraktan bitkiyeaktarımında kullanılabilir bir materyal olduğu sonucu ortaya konmuştur. Yüksekçinko içeriğinin düşürülmesi için daha düşük normalitedeki çözeltilerle üretilenzeolitlerle çalışmanın sürdürülmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler:Doğal Zeolit, Çinko Eksikliği, Nohut, Klinoptilolit.i