Traditional rural architecture in Gediz Valley : Study and documentation of vineyard houses and farm buildings

Yapılan bu çalışmada.şehrin dışında bulunan, tarımsal yaşamın geçtiği, geleneksel malzemelerle üretilmiş yapılar incelenmiştir. Geleneksel yapı malzemeleri ile üretilen bu yapıların, iklim koşullarına ve suya karşı fazla uzun ömürlü olamayacakları kesindir. Bu nedenle her geçen yıl yapılar hasar görmekte, onarım görmediği zaman yok olup gitmektedir. Bu çalışmanın amacı mimari ve kültürel açıdan değer taşıyan Gediz havzasındaki bağ evleri ve çiftlik yapılarının incelenmesi ve örneklerin dokümantasyonudur. Bunun için önce Gediz havzasında araştırma yapılacak bölgeler tesbit edilmiştir. Bunlar ; 1) Turgutlu - Ahmetli 2) Turgutlu - Manisa 3) Manisa - Akhisar 4) Manisa - Üçpınar 5) Üçpınar - Muradiye olmak üzere ayrılmıştır. Bu bölgeler üzerinde yapılar tesbit edilmiş ve bu yapılarda, inceleme ve dokümantasyon yapılmıştır. Yapılarla ilgili olarak uzak çevre, bulunduğu yakın çevre, yön, plan tipi taşıyıcı sistem ve özellikleri, malzeme, duvar tekniği, çatı, cephesel özellikleri, mekansal özellikleri ve bugünkü durumları incelenmiş ve tesbit edilmiştir. incelemelerin sonucunda bir takım ortak özellikler ortaya çıkmıştır. Kullanılan malzeme ve yapım teknikleri açısından evlerin büyük bölümü aynıdır. Bu araştırmada mimari olarak gerek plan; gerek cephe özelliklerinde benzerlikler saptanmıştır. Daha sonra incelenen kriterlerin ( özellikle plan tipi olarak ) geçmişte var olan yapı tipleri ile ilişkisi araştırılmış ve bu konuda daha önce yapılan çalışmalardan yararlanılmıştır. Bağevleri konusunda yapılan araştırma ve çalışmalardan çıkan sonuç ise bütün Ege ve çevresinde megaron tipi ve kule tipi yapılara sıkça rastlamanın mümkün olduğudur. Bu yapılar rastlantı sonucu olarak benzer planlara sahip değildir. Bağevlerinde de aynı durum sözkonusudur. Geçmişden gelen mimari gelenek sonucu megaron ve kule tipi yapılar, bağevlerinde de uygulanmıştır. Tesbit edilen yapıların büyük bölümünde, dejenerasyon vardır. Bir takım örneklerde yapılan onarımlar, oldukça yetersizdir ve aslına uygun değildir. Bazıları onarılamayacak durumdadır. İncelenen yapıların gerek bakımsızlık, gerekse iklim koşullarına karşı günümüzde kullanılan yeni yapı teknolojileri kadar uzun ömürleri yoktur. Yapılan onarımlar yeni ve farklı teknoloji kullanılarak ve mimari deformasyon yaparak gerçekleşmektedir. Bütün bu nedenlerle Gediz havzasında gün geçtikçe sayıları azalan bu bağevleri incelenmiş ve dokümantasyonu yapılmıştır.