Çocuk animasyon filmlerinde yetişkinlere yönelik mizahin çevirisi: Bütünce temelli bir çalışma

Bu tezin amacı, çocuk animasyon filmlerinde yetişkin odaklı dilsel mizahı çevirmede çevirmenlerin stratejilerini incelemektir. Araştırma, mizah çevirisi, çocuk edebiyatı çevirisi (özellikle çocuk edebiyatındaki alıcı belirsizliği) ve görsel-işitsel çeviriden yararlanan bütünce temelli karma bir çalışma sunmaktadır. Veriler 2010-2019 yılları arasında gösterime giren Hollywood yapımı kırk animasyon filminden toplanmıştır. Bir mizah örneğini yetişkinlere yönelik mizah olarak kabul edebilmek için kaynak ve hedef verilere Akers'ın (2013) yetişkinlere yönelik mizah filtreleri uygulanmıştır. Hedef filmlere uygulanan çeviri stratejileri, işlevlerine göre tutma, değiştirme ve çıkarma olarak sınıflandırılmıştır. Bu çalışmada kullanılan çeviri stratejilerinin sınıflandırması, Delabastita'nın (1996) kelime oyunları için, Leppihalme'nin (1997) imalar için ve Mateo'nun (1995) ironi için mevcut çeviri stratejilerine dayanılarak geliştirilmiştir. Ayrıca veriler Asimakoulas'ın (2004) mizah çevirisine yönelik kuramsal modeline göre niteliksel ve niceliksel olarak yorumlanmıştır. Derlem verilerinin analizi sonucunda, yetişkinlere yönelik mizahı korumak için en başarılı çeviri stratejilerinin Değiştirme Seti'ne ait olduğu, en başarısız çeviri strateji setinin ise Çıkarma Seti olduğu ortaya konmuştur. Genel sonuçlara göre, eğilim yetişkinlere yönelik mizahın hedef filmlere aktarılmaması yönündedir. Bu tez, çocuklara yönelik eserlerde yetişkinlere yönelik dilsel mizahı çevirirken olası sorunların üstesinden gelebilmek adına çevirmenlere bir kılavuz oluşturma girişiminde bulunarak mizah çevirisi alanına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.