Tüketicilerin organik gıdalara yönelik satın alma niyetlerinin genişletilmiş planlı davranış teorisi perspektifinden incelenmesi

Bu çalışmanın amacı bireyin sağlık bilinci, öznel bilgisi, yeşil aklama fikrini değerlendirmeye yönelik organik gıda satın alma niyetini Genişletilmiş Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde incelemektir. Bu çalışmanın yönteminde tüketicinin satın alma davranışını PDT modelinde bulunan üç boyut, sağlık bilinci, öznel bilgi ve yeşil aklama fikri değişkenleri ile veri seti oluşturulmuştur. Genişletilmiş PDT çerçevesinde tüketicinin satın alma niyetini 7'li likert tipi ölçeklendirilmiş online anket yoluyla veriler toplanmıştır. Çalışmanın örnekleme seçiminde daha farklı statülere sahip tüketiciye ulaşmak için kolayda örnekleme tercih edilmiştir. Anket çalışmasında 385 katılımcıya ulaşılmıştır. Eleme sonucu 240 katılımcının verileriyle hipotezler test edilmiştir. PDT'nin sosyal psikolojide en doğru ve en iyi sonuç veren, davranışların açıklanmasında ampirik çalışmalarda kapsamlı alanlarda test edilebilen teoridir, görüşü çalışmanın güçlü yönü olarak karşımıza çıkmaktadır. Hipotezleri test etmek üzere ve araştırmanın sorularını cevaplandırmak için faktör, güvenirlilik ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın kısıtı ise örneklem için belirli bir sektöre ya da gruba bağlı çalışılmamış olması gruplar arası muhakeme yapma imkanını zorlaştırmaktadır. Araştırmanın bulgularına göre satın alma niyeti üzerinde en güçlü boyut sağlık bilinci olarak tespit edilmiştir. Sağlık bilinci ile öznel bilgi arasında güçlü, pozitif ve anlamlı etki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. PDT çerçevesinde yer alan algılanan davranışsal kontrolün tüketicinin satın alma niyeti üzerinde etkisine rastlanmamıştır. Alternatif ilişkiler bulgular kısmında daha detaylı şekilde ele alınmıştır.