Türk siyasi tarihinde II. Şükrü Saraçoğlu hükümeti (9 Mart 1943-7 Ağustos 1946)

Türkiye'de son zamanlarda ulusal tarih çalışmaları konusunda önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bilhassa Türk siyasi tarihi ile alakalı olarak çok önemli bilimsel çalışmalar hazırlanmıştır. Ancak Türk siyasi tarihinin bir devresi olan İkinci Şükrü Saraçoğlu Hükümeti döneminde Türkiye'de siyasi, ekonomi ve sosyal alanlarda ne gibi çalışmaların olduğunun ortaya çıkarılması konusunda ayrıntılı bir çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir. Bunların, Türk siyasi tarihi açısından birtakım boşlukların oluşmasına sebep değerlendirildiğinden; söz konusu eksikliği gidermek amacıyla bu tez hazırlanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü Hükümetlerinde bakanlık yapan Şükrü Saraçoğlu, daha sonraki süreçte iki defa Hükümet kurarak başbakanlık ve Meclis Başkanlığı yapmıştır. Bu bağlamda, Türk siyasal yaşamında büyük bir yer tutan Şükrü Saraçoğlu hakkında bilimsel çalışmalar yapmak, yakın dönem Türk tarihi açısından da büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de çok partili siyasi hayata geçiş sürecinde Şükrü Saraçoğlu'nun hem bakanlık hem başbakanlıkları döneminde neler yapıldığının ortaya çıkarılması temel hedeflerdendir. Türk siyasi tarihinde II. Şükrü Saraçoğlu Hükümeti (9 Mart 1943-7 Ağustos 1946) adlı tez çalışmasında Şükrü Saraçoğlu'nun Başbakanlığı döneminde Türkiye'de siyasi, hukuki, iktisadi ve sosyal alanlardaki düzenlemelerin, Türkiye'nin iç ve dış siyasetindeki değişikliklerin ve bunların halk üzerinde ne gibi etkiler bıraktığının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, 1943 yılında ikinci defa hükümet kurarak Türkiye'nin 14. Hükümeti'ni kuran II. Şükrü Saraçoğlu Hükümeti Dönemi'nde iç ve dış siyasette takip edilen politikaların ve yapılan icraatlarının neler olduğu teferruatlı biçimde ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca Hükümet'in icraatları, önceki hükümetlerin verileri ile karşılaştırılarak farklılıkların ortaya çıkarılmaya çalışılması da, çalışmanın amaçlarındandır. "Türk Siyasal Hayatında İkinci Şükrü Saraçoğlu Hükümeti (1943-1946)" adlı bu tez nitel bir çalışma olup, yapılan çalışmada veriler doküman analizi tekniği kullanılmak suretiyle elde edilmiştir. Doküman analizi ile adı geçen dönem hakkında literatürde yer alan bilgi ve belgeleri içeren materyallerin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bunlar yapılırken, Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi'nden elde edilen arşiv belgeleri, TBMM Tutanak Dergileri, ulusal gazeteler ve telif eserlerden istifade edilmiştir