Türk tiyatrosunun gelişimine kültür politikalarının etkisi

Kurumsal Türk Tiyatrosu devlet desteği sayesinde oluşturulmuş bir yapıdır. Bugüntiyatro alanında devlet tarafından desteklenen iki temel birim bulunmaktadır; DevletTiyatroları ve Şehir Tiyatroları. Devlet, her iki kurumun da, sanatçıların maaşlarınınödenmesinden, gerekli sahnelerin bulunmasına kadar yönetim ve işletmesindensorumludur.Tezin amacı bu yapının doğurduğu problemleri tespit edip, çözüm önerilerigetirebilmektir. Konuyla ilgili kitaplar, süreli yayınlar, panel ve bildiriler taranmış vesanatçılarla bireysel görüşmeler yapılmıştır. Diğer ülkelerin kültür politikaları ve sanatıdestekleme modelleri incelenmiştir. Ayrıca Devlet Planlama Teşkilatı tarafından her beşyılda bir yayınlanan ?5 Yıllık Devlet Kalkınma Planları? taranmış, bu belgelerdekikültürün ve tiyatronun yeri analiz edilmeye çalışılmıştır. Endüstriyel bir şehir olanİzmit'te kurulan ?İzmit Şehir Tiyatroları?nın yerel yönetim anlayışı çerçevesinde doğrubir yapı sergilediği saptanmış ve bu tiyatro tezde incelenmiştir. Tezde bu kurumlar içinyönetişim modeli önerilmektedir.Ülkedeki gelişimini ortaya çıkarabilmek için Türk Tiyatrosunun tarihi araştırılmıştır.Devletin müdahale oranını anlayabilmek için özel tiyatroların, devlet ve şehirtiyatrolarının örgüt şemaları çıkarılmıştır. Bölge tiyatrolarının, tiyatroyu yaymadakirolü ve kuruluş aşamalarında yaşadıkları problemler ortaya çıkarılmıştır. Devletinsansürdeki rolü tartışılmıştır.Tezin bulguları sonucunda devlet ve şehir yapılanmalarında yönetişim ve ademimerkeziyetçiliğin esas alınacağı yeni bir modelin inşa edilmesi gerekliliği ortayaçıkmıştır. Sanat birliklerinin İngiltere'deki `Sanat Konseyi' yapısında bir örgütlenmeamaçlarının aksine yeni bir modelin yaratılması gerektiğininin altı çizilmiştir.Anahtar kelimeler: Tiyatro, kültür politikaları, yönetişim, sanat yönetimi, sanatkurumlarına devlet desteği.