Türkiye Dasypogon cinsinin (Diptera: Asilidae) filogenisi ve filocoğafyası

Bu çalışmada ülkemizde yayılış gösteren Dasypogon (Asilidae) cinsi türlerinin filogenetik ilişkileri ve filocoğrafik durumları COI ve ITS gen bölgelerinden yararlanılarak araştırılmıştır. Ülke genelinde 29 farklı lokaliteden 2018-2022 yılları arasında toplanan cinsin beş farklı türüne ait toplam 110 birey değerlendirilmiştir. COI ve ITS-1,2 gen bölgeleri çoğaltılmış, Sanger sekanslama yapıldıktan sonra veri setleri oluşturulmuştur. Bu veri setleri kullanılarak Maksimum olasılık, Bayesian filogeni, haplotip ağı, tür sınırları belirleme ve moleküler saat analizleri yapılmıştır. Çalışmada ülkemizdeki varlığı bilinen Dasypogon cinsinin 4 türü (D. diadema Fabricius, 1781; D. gerardi Weinberg, 1987; D. irinelae Weinberg, 1986 ve D. octonotatus Loew, 1869) ile ilk kez bu çalışmada kaydedilen D. kugleri Weinberg, 1986 değerlendirilmiştir. Morfotaksonomik olarak tanımlanmış olan bu türlerin COI gen bölgesi verilerine göre genetik olarak da ayrı türler olduğu teyit edilmiştir. Buna karşın ITS-1,2 gen bölgesi ile yapılan filogenetik analizlerden sonuç alınamamıştır. Haplotip ağı analizleri D. diedema'nın Anadolu'daki en yaygın ve en yaşlı tür, buna karşın D. octonotatus ve D. kugleri türlerinin filogenetik olarak genç türler olduğunu ortaya koymuştur. Moleküler saat analizi sonuçları türlerin Anadolu'da Pleistosen döneminde yaşanılan buzullar arası dönemlerde çeşitlendiğine işaret etmektedir. Çalışma sonucunda Dasypogon cinsi içerisinde tanımlanmış türlerini taksonomik statülerinin aydınlatılmasında total genom çalışmalarının daha etkin sonuçlar doğuracağı kanaatine varılmıştır.