Türkiye'deki olası telesağlık senaryolarının birinci basamak sağlık çalışanları tarafından değerlendirilmesi, Bolu ili örneği, 2020

Amaç: Dünya Sağlık Örgütü telesağlığı, hastalar ve sağlık çalışanları birbirinden uzaktayken sağlık hizmetlerinin sunulması olarak tanımlamaktadır. Dünyada telesağlık uygulamaları giderek yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de uygulanabilecek olası telesağlık senaryolarına ilişkin birinci basamak sağlık çalışanlarının görüşlerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın evrenini, 2020 yılı Temmuz ayında Bolu ilinde görev yapan 406 birinci basamak sağlık çalışanı oluşturmuş, araştırma 319 kişi (%78,6) ile tamamlanmıştır. Araştırmanın anket formunda, araştırmacılar tarafından dünyadaki telesağlık uygulamalarından esinlenerek oluşturulan altı adet telesağlık senaryosu yer almaktadır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerinin ve telesağlıkla ilgili genel görüşlerinin yanı sıra her bir telesağlık senaryosu için kabul edilme, olası faydalar, olası engeller, yenilikçilik, senaryoya uyum ve tahmini gerçekleşme yılı değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri gözlem altında anket yöntemiyle toplanmıştır. İstatistik analizlerde tanımlayıcı istatistikler, Pearson Ki-kare testi, Fisher'in Kesin Ki-kare testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik onay ve gerekli izinler alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların %73,0'ı kadın, %23,0'ı erkek olup yaş ortalaması 37,1±9,1 yıldır. Katılımcıların %33,9'u hekim, %66,1'i hekim dışı sağlık çalışanı olup, %65,8'i kentte, %34,2'si kırsal alanda görev yapmaktadır. Telesağlık uygulamalarına ilişkin katılımcıların belirttiği en sık uygulama alanı koruyucu sağlık hizmetleriyken (%77,6), en çok belirtilen hedef grup fiziksel engellilerdir (%74,1). Katılımcıların %85,4'ü telesağlığın birinci basamakta uygulanabileceğini, %72,5'i sağlıkla ilgili okulların eğitim programında yer alması gerektiğini, %68,8'i pandemi sürecinin telesağlığa bakışlarını olumlu yönde etkilediğini, %62,7'si sağlık hizmetleri maliyetini azaltacağını belirtmiştir. Katılımcıların en çok kabul ettiği senaryo, "Asenkronize, Depola ve İlet" (%93,4) Senaryolarla ilgili en sık belirtilen fayda sağlık hizmetlerinin kalitesinin artması olurken sık olarak belirtilen engeller sistemin kurulum maliyeti ve teknik önkoşullardır. Sonuç: Birinci basamak sağlık çalışanlarının çoğu telesağlık uygulamalarının ülkemizde uygulanabilir olduğunu düşünmektedir. Dünyada hızla yaygınlaşan telesağlık uygulamalarıyla ilgili sağlık çalışanlarının görüş ve önerileri de dikkate alınarak ülkemizde gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.