Türkiye'de matematik okuryazarlık ile ilgili 2020 yılına kadar yapılan çalışmaların doküman analizi yöntemiyle incelenmesi

Günümüzde bilimsel, mesleki, sosyal hatta günlük hayatımızın hemen hemen her kesiminde matematik ve buna bağlı olarak matematik okuryazarlığından bahsetmek mümkündür. Matematik günlük hayatımıza bu kadar nüfuz etmiş olmasına karşın ne yazık ki en başarısız olunan derslerin başında gelmektedir. Matematik okuryazarlık, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı kısa adı ile OECD'nin 2000 yılında uygulamaya koyduğu Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı kısa adı ile PISA'nın literatüre kazandırdığı bir kavramdır. Matematik okuryazarlığı, öğrencilerin okulda müfredattan, okul dışında ailesinden veya dış çevresinden öğrendiği matematik bilgi ve becerilerini özümseyip, içselleştirerek hayatının herhangi bir kesitinde karşılaşacağı problemlere yapıcı, yansıtıcı, eleştirel ve somut çözümler üretebilme kapasitesidir. Kısacası matematik okuryazarlık, matematiği hayata entegre edebilme becerisidir. Türkiye, kurucu üyesi olduğu OECD'nin 2000 yılında uygulamaya koyduğu PISA sınavlarına 2003 yılından bu zamana kadar düzenli olarak katılmaktadır. PISA uygulamaları sonucunda oluşturulan raporlardan elde edilen sonuçlara göre ülkemiz katıldığı bütün uygulamalarda OECD üye ülkeleri ortalamasının altında kalarak son sıralarda yer almaktadır. Bu durum ülkemizin matematik okuryazarlığını bir tartışma ve araştırma konusuna dönüştürmüştür. Bu noktadan hareketle 2000'li yıllardan itibaren ülkemizde yapılmış matematik okuryazarlık çalışmaları tespit edilmiş ve bu çalışmaların, matematik okuryazarlığını hangi boyutuyla ele aldıkları, amaçları, yöntemleri ve öğrenme çıktıları tespit edilerek matematik okuryazarlık çalışmalarının hangi yönde eğilim gösterdiği belirlenerek genel bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak bu çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada matematik okuryazarlık açısından Türkiye'nin durumunun belirlenmesi ve bu becerilerin geliştirilmesi için ne tür yöntemler kullanıldığına odaklanılmıştır. Bu nedenle çalışmanın kapsamı nicel ve karma yöntemlerle yapılan araştırmalarla sınırlı tutulmuştur. Yapılan araştırmada öngörülen ölçütler doğrultusunda ULAKBİM makale veritabanı ve YÖK TEZ veritabanında bulunan makale ve tezler taranmıştır. Tarama sonucunda ulaşılan çalışmaların 44 tanesinin direkt matematik okuryazarlıkla ilgili olduğu tespit edilmiştir. Matematik okuryazarlıkla alakalı makale ve tezler incelendiğinde çalışmaların büyük çoğunluğunda amaç öğrencilerin matematik okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesidir. Yöntem olarak ise genellikle tarama ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmaktadır. Çalışmalar genel olarak son yıllara doğru artış göstermektedir ve öğrenme çıktıları açısından ülkemizin genel olarak matematik okuryazarlık düzeyinin normal olduğu ve geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu alanda yapılacak çalışmaların nitelikli şekilde artarak devam edebilmesi için araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Matematik Okuryazarlık, Doküman Analizi, PISA