Türkiye Türkçesi ağızlarında mutfak terminolojisi (yemek, çorba, hamur işi adları) inceleme-sözlük

Türk mutfağı, yemek türlerinin çok olmasından ve yöresel lezzet zenginliğinden dolayı dünyada en çok tercih edilen mutfaklardan biridir. Türkiye'de hemen hemen her ilde yöresel lezzetlere rastlanmaktadır. Yöresel lezzetler, toplumların kültürünün önemli bir parçası olup bölge kültürünün tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir. Kültürdeki her eylem dile yansır. Beslenme kültüründeki yemeyle ilgili adların çokluğu bulunduğu toplumdaki dilin zengin olduğunu da göstermektedir. Türkiye Türkçesi ağızlarında yer alan yemek, çorba ve hamur işinde kullanılan malzeme genellikle bulunduğu coğrafyada yer alan ürünlerden oluşmaktadır. Bunun bir sonucu olarak da yemek, çorba ve hamur işi adları o bölgede yaşayan insanların kullandığı ağız özelliklerini taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi ağızlarında yer alan yemek, çorba ve hamur işi adlarına yer verilmiştir. Ağızlarla ilgili yapılan çalışmalar taranarak yemek, çorba ve hamur işi adları tespit edilmiştir. Ayrıca coğrafi işaretli yemek, çorba ve hamur işi adları da çalışmamıza eklenerek alanla ilgili bir ağız sözlüğü oluşturulmuştur. Tespit ettiğimiz adlar ses bilgisi, şekil bilgisi ve kelime grupları açısından incelenmiştir. Türkiye Türkçesi ağızlarında tespit edilen 2749 yemek adı, 469 çorba adı ve 1984 hamur işi adı literatüre anlamlarıyla beraber kazandırılmaya çalışılmıştır. Büyük bir bölümü tarama yoluyla tespit edilen bu adların söylenişinde ve yazılışında bölge ağız özelliklerinin etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca en önemli ağız sözlüğümüz olan Derleme Sözlüğü'ne de katkı sağlayabilecek 3338 mutfak terimi tespit edilmiştir.