Türkiye'de vandalizmin sosyal, ekonomik ve psikolojik boyutları

ÖZETTÜRK YE'DE VANDAL ZM N SOSYAL, EKONOM K ve PS KOLOJ KBOYUTLARIVandalizm psikolojik, sosyolojik ve ekonomik sonuçları olan ciddi bir problemdir.Vandalizm, 4. ve 5. yüzyıllarda Batı Avrupa'yı istila eden, geçtikleri her yeri yakıp yıkan veM.S. 455 yılında Roma'yı yağmalayan bir doğu Alman boyu olan Vandallar'a atfen, birkimsenin kamu mallarına ya da tanımadığı kişilerin mallarına yönelik saldırgancadavranışlarda bulunma eğilimini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu olguya ilk kez,Fransız yazar Abbé Grégoire 1794 yılında Paris'te yapılan bir toplantıda dikkat çekmiş,1789 Fransız Devrimini izleyen yıllarda vatandaşların tarihi eserleri tahrip etmeleriniönlemek gerektiğini vurgularken "vandalisme" terimini kullanmıştır.Sahiplenmenin olmayışı, nüfus yoğunluğu, eğitim eksikliği ve yoğun kullanım gibietmenler vandalizmin nedenleri arasında sayılabilir. Vandalizm türlerini açgözlü, ideolojik,kinci, oyunsu ve kötü niyetli vandalizm olarak sıralayabiliriz. Vandalizm şiddet,saldırganlık, kişilik bozukluğu ve birtakım sosyolojik faktörlerle bağlantılı bir eylemdir.Vandalizmin kamu mallarının tahribi, kazalara neden oluşturma, başka suçlara nedenoluşturma, görsel kirlilik ve maliyet gibi kentsel yaşama birtakım etkileri vardır. Vandalizminen çok görüldüğü alanlar, okullar, ulaşım ve haberleşme araçları, spor alanları, park vebahçeler, resmi ve özel konutlar, kütüphaneler, tarihi eserler ve sanatsal yapılardır.Vandalizmin tüm dünyada olduğu gibi ülkemiz açısından da yıllık ekonomik maliyetimilyon dolarlarla ifade edilecek kadar büyük boyutlara ulaşmıştır. Bu çalışmadaki temel amaçvandalizm eylemine ve bu eylemin önemine dikkat çekmek, vandalizmin yol açtığı zararlarınboyutlarını ortaya koyabilmektir. Bu konuda, toplumda sorumlu olan herkesin ve herkurumun gereken hassasiyeti göstermesi gerekir. Çünkü artık vandalizm, görmezdengelinecek basit bir eylem değildir.Anahtar Kelimeler: Vandalizm, Vandal, Kriminoloji, Suç, Şiddet, Saldırganlık