Türkiye'de yabancı askeri şahısların yargılanması

İnsanlık tarihi boyunca komşu devletler, kıta içi devletler ve kıtalararası boyuttaittifakların yapılmış olduğu bilinmektedir. Uluslararası ittifaklar ve ittifak zorunluluklarıarttıkça, karşılıklı ?asker şahıs? görevlendirmeleri daha da yaygınlaşmaktadır. Günümüzde,küreselleşmenin de etkisiyle, devletlerin birbirine karşılıklı olarak asker göndermekteolduğunu görüyoruz. Bu askeri şahısların görevlendirilen ülkede işledikleri suçlar ve tabiolacakları hukuk konusunda devletlerarasında uyuşmazlıklar çıkmaktadır.Türkiye'de görev yapan yabancı askeri şahıslar hakkında; Devlet yetkisi ve egemenlikhakları kapsamında telakki edilen ?yargı yetkisi?; uluslararası hukukun genel ilkeleri, cezahukukunun yer bakımından uygulanması, kişi bakımından uygulanması ve istisnaları, ?KuzeyAtlantik Antlaşmasına Taraf Devletler Arasında, Kuvvetlerinin Statüsüne DairSözleşme(NATO/SOFA )? ve uluslararası diğer anlaşmalar ile tesis edilen yargı yetkisideğerlendirilmiş; bu değerlendirmeler ışığında yabancı asker kişilerin hangi koşulların varlığıhalinde Türk Askeri Yargısına veya Türk Adli Yargısına tabi olacakları incelenmiştir.Yabancı asker kişilerin Türk askeri yargısına tabi oldukları hallere ilişkin tartışma üçana başlık altında yürütülmüştür. Bunlardan birincisi, As.CK.nun ?Yalnız Harb ZamanındaAskeri Kanunlara Tabi Şahıslar Hakkındaki Hükümler? başlığını taşıyan, birinci kısımdördüncü bapta,155,157,158 nci maddeleri ile ?Disiplin Cezaları? başlığını taşıyan ikincikısım birinci bap 164 ncü ve dördüncü bap 174 ncü maddesinde düzenlenmiş olandurumlardır. kincisi, 6375 sayılı kanunla kabul edilen, ?Kuzey Atlantik Anlaşmasına TarafDevletler Arasında, Kuvvetlerinin Statüsüne Dair Sözleşme (NATO/SOFA)? ve B Oanlaşması ülkeleri arasında 19 Haziran 1995 tarihinde, Brüksel'de imzalanan, ?KuzeyAtlantik Konseyine Taraf Devletler ve B O Proğramına Katılan Diğer Devletler ArasındaKuvvetlerin Statüsüne lişkin Anlaşma? ile öngörülen hallerdir. Sonuncu bölümde ise, ikilianlaşmalarla tanınan yargı yetkisinin söz konusu olduğu haller incelenmiştir.