Türkiye'de yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerine dair görüşleri

Amaç: Bu çalışma, Türkiye'deki yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerine yönelik tutum ve görüşlerini; sosyodemografik özellikler, mesleki deneyimler, tıp etiği eğitimi, kişisel inançlar ve değer yargılarının yaşam destek tedavileri üzerindeki rolleri açısından değerlendirmeyi amaçlamıştır. Materyal Metot: Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik tipteki bu saha araştırmasının evrenini Türkiye genelindeki yoğun bakım hekimleri oluşturmaktadır. Veriler; bilgilendirme metni, sosyodemografik veriler, mesleki deneyimler ve terminal dönem bakımına ilişkin tutum/bilgi düzeyini ölçen ölçeklerden oluşan 38 soruluk çevrimiçi bir anketle toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 208 hekimin çoğunluğu 30–39 yaş aralığında ve evli olup, %91,3'ünün yan dal uzmanlığı yoktur. Kavramsal doğruluk oranları; ötanazi için %96,2, tedaviyi geri çekme/esirgeme için %71,6–%74,0 ve nafile tedavi için %52,9 olarak saptanmıştır. Hekimlerin %80,3'ü tedavi reddeden hastayı ikna edeceğini, %57,7'si ise hasta iradesine rağmen müdahaleyi sürdüreceğini belirtmiştir. Katılımcıların kendi terminal dönemlerine dair kaygı düzeyleri (yoğun bakım %90,9, cihaz bağımlılığı %94,2, ağrı %93,3) oldukça yüksektir. Çok değişkenli regresyon analizi; dindarlık, yoğun bakım eğitimi ve evli olmanın "yaşamın değerine" verilen önemi artıran bağımsız belirleyiciler olduğunu göstermiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye'deki yoğun bakım hekimlerinin terminal dönem hasta bakım süreçlerini iyileştirmek adına; hukuki çerçevenin netleştirilmesi, terminolojik birliğin sağlanması ve kapsamlı klinik rehberlerin oluşturulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve kronik kapasite sorunlarının giderilmesiyle, sistemin bütüncül ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmelidir.