Ultrasonografi rehberliğinde yapılan femoral santral venöz kateterizasyonun santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu üzerine etkisi

Santral venöz kateterizasyonun enfeksiyon, hematom, tromboz, hava embolisi, pnömotoraks, hemotoraks, perikard tamponadı, brakial pleksus yaralanması gibi birçok komplikasyonu vardır. Çalışmamızda ultrasonografi (USG) rehberliğinde yapılan femoral ven kateterizasyonunun santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu (SKİ-KDE) ve olası komplikasyonların gelişim oranlarına etkisini retrospektif olarak araştırmayı amaçladık. Etik kurul onayı alındıktan sonra, son bir yıl içinde (1 Eylül 2020 –1 Eylül 2021) yatışı yapılan 927 erişkin yoğun bakım hastasının verileri taranıp, hastaların demografik verileri; işlem öncesi en yakın tarihli koagülasyon parametreleri; kateterin takılma tekniği (Landmark veya USG) ve kateteri takan hekimin deneyimi; takılan kateterin boyutu; takıldığı santral ven ve takılma amacı; hastaların komorbiditeleri ve medikasyonları kaydedildi. Bu hastalardan femoral ven kateterizasyonu uygulanan 109 hasta çalışmaya dahil edildi. USG rehberliğinde katater takılan 53 hasta (USG grubu) ile landmark tekniğiyle katater takılan 56 hasta (landmark grubu) karşılaştırıldı. Rutin olarak AYBÜ'ye yatışı yapılan hastalardan kültür örnekleri alınmaktadır. Kateterizasyon uygulanan hastaların kateter uygulanmadan önce alınan kan kültüründe mikroorganizma ürememesi ve kateter uygulanmasından 48 saat sonrasında kateterden veya periferik yoldan alınan kan kültüründe >103 CFU mikroorganizma üremesi SKİ-KDE olarak kabul edildi. Elde edilen verilerden landmark ve USG teknikleri ile SKİ-KDE ve olası komplikasyonlar arasındaki ilişki karşılaştırılarak araştırıldı. Gruplar arasında hastaların demografik verileri, girişim tarafı, önceki kateterizasyon öyküsü, koagülasyon parametreleri, ponksiyon sayısı, kateter uygulayıcı doktor deneyimi, uygulanan kateterin türü ve boyutu açısından anlamlı fark bulunmadı. Landmark grubunda 1 (%1.8) olguda, USG grubunda ise 2 (%3.8) olguda SKİ-KDE tespit edilmesine rağmen gruplar arasında SKİ-KDE varlığı açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.611). Hastaların mekanik komplikasyon gelişme durumları değerlendirildiğinde toplam komplikasyon oranı landmark grubunda %32.1, USG grubunda %17 olarak bulunmasına rağmen, gruplar arasında toplam komplikasyon varlığı, girişim yeri değişimi, uygulayıcı değişimi, hematom açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Landmark grubunda istemsiz arteriyel ponksiyon görülme oranı (%26.8) USG grubunda görülme oranından (%9.4) istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0.019). Sonuç olarak, çalışmamızda femoral ven kateterizasyonunda USG rehberliğinin klasik landmark tekniğine göre olası komplikasyon oranında (özellikle istemsiz arteriyal ponksiyon) düşüş sağlamasına karşın, santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu gelişim oranını değiştirmediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Femoral santral venöz kateter, Ultrasonografi, Landmark, Santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu