Türkçede kişili ve kişisiz edilgen yapıların bütünleşik bir analizi

Literatürde ayrık geçişsiz eylemlerin edilgen yapılarının ve ikili edilgen yapıların dilbilimsel olarak imkansız olduğu varsayılmaktadır. Güncel sözdizimsel ve anlambilimsel teoriler bu yapıları çeşitli yollarla yasaklamıştır. Bu amaçla yapılan en son girişimler edilgenleştirmenin Çatı alanıyla ilgili olduğunu savunup, Çatı alanının da sadece özneli-geçişsiz eylemlerle (çift)geçişli eylemlerin yapılarında bulunduğunu öne sürmüştür. Ancak, Türkçe sistematik olarak hem ayrık-geçişsiz eylemlerin edilgen formlarına hem de ikili edilgen yapılara izin vermektedir ki bu durum sözdizimsel ve anlambilimsel olarak kurama ciddi bir sorun teşkil etmektedir, çünkü güncel kuramlar bu tarz yapıların mümkün olmadığı varsayımı üzerine kurulmuştur. Bu tezde, biz edilgen yapıların etken karşılıklarından türetilmediğini önermekteyiz. Özellikle, edilgen yapıların, edilgen alandan çekilen sözdizimsel ögelerden oluştuğunu savunmaktayız. Bu alan bir dilde farklı lisanslama koşullarına tabii birden fazla edilgen ögeden oluşabilirken, bağımsız nedenlerden ötürü o dilde hiç var olmayabilir. Böylelikle, eğer herhangi bir dil bu lisanslama koşullarını yerine getiriyorsa, o dilde ayrık-geçişsiz eylemlerin edilgen yapıları ile ikili edilgen yapıların bulunabileceğini savunuyoruz. Özellikle, biz etken alanda yapısal olarak eklenmemiş ögelerin edilgen alanda telafisinin yapılabileceğini önermekteyiz. Ancak, eğer bir öge bir dilde zorunlu olarak edilgen alana gelmeden önce yapıya eklenmek zorundaysa, biz bu ögenin edilgen karşılığının, edilgen alanda yapıya hiçbir şekilde eklenemeyeceğini öngörüyorüz, çünkü böylesi bir durum aynı anlambilimsel katkısı olan iki ögenin aynı yapıda bulunmasına sebep olmaktadır.