Üniversite öğrencilerinin kariyer hedeflerini etkileyen faktörlerin analizi: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İİBF örneği

Bu tez çalışmasının amacı, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin kariyer hedeflerini belirlemelerinde etkili olabilecek demografik ve bireysel değişkenleri analiz etmek; kariyer hedeflerinin demografik faktörlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini incelemek ve kariyer planlaması ile kariyer hedefleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, kariyer hedefleri Liderlik Hedefi, Eğitim Hedefi ve Başarı Hedefi olmak üzere üç ana alt boyut altında ele alınmıştır. Öğrencilerin kariyer yönelimlerini belirleyen bu üç alt boyutun, yaş, cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi demografik değişkenlerle olan ilişkisi istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, demografik bilgiler ve Kariyer Hedefleri Ölçeği unsurlarını içeren bir anket formu kullanılmıştır. Kariyer Hedefleri Ölçeği beşli likert ölçeğinde derecelendirilmiştir. Anket uygulaması sonucunda 1127 katılımcıdan toplanan veriler SPSS 29 istatistiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada Kariyer Hedefleri Ölçeğinden ve alt ölçeklerden elde edilen puanları değerlendirmek amacıyla faktör analizi, güvenilirlik ve geçerlilik analizi, korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, öğrencilerin kariyer yönelimlerini belirleyen üç alt ölçeğin, yaş, cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi demografik değişkenlerle olan ilişkisini ve ölçme araçlarından elde edilen puan ortalamalarını karşılaştırmak için Mann Whitney U, Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Normalite testleri kapsamında Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilk testleri ile incelemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada demografik faktörlerin önemli bir bölümünün kariyer hedefleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, üniversite öğrencilerinin kariyer hedeflerinde çeşitli demografik değişkenler ve kariyer planlama davranışları bakımından farklılıklar olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları, öğrencilerin kariyer hedeflerinin yalnızca demografik değişkenlere değil, aynı zamanda bireylerin uzun vadeli profesyonel planlarına ve içsel motivasyonlarına bağlı olarak şekillendiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, kariyer hedeflerinin oluşumu ve kariyer planlaması süreçlerinde dikkate alınması gereken temel faktörleri ayrıntılı bir biçimde ortaya koymakta ve bu kapsamda yapılan nicel değerlendirmeler doğrultusunda, çalışma bulgularının bu alanda yapılacak gelecekteki araştırmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.