Üretim işletmeleri açısından endüstri 4.0 sürecinin işletmelerde değerlendirilmesi: Malatya Organize Sanayi Bölgesi örneği

18. yüzyılın sonlarıyla su ve buhar gücünün mekanik sistemlere aktarılmasıyla başlayan Birinci Sanayi Devrimi, 20. yüzyılın başlarında iş süreçlerinin birbirlerinden ayrılması ve elektrik enerjisine bağlı olarak büyük ölçekli üretimin başlamasıyla devam etmiştir. İlk üretim hattı da 1870 yılında İkinci Sanayi Devrimi'yle kullanılmaya başlamıştır. Üçüncü Sanayi Devrimi'yle beraber elektronik sistemler üretim sürecinde etkili olarak kullanılmaya başlanmıştır. PLC (Programlanabilir Mantık Kontrolü) kartların devreye girmesiyle üretimde otomasyon sistemleri kurularak elektronik teknolojiler imalat alanında etkin olarak kullanılmaya başlanmıştır. 2011 yılında Almanya'da Hannover fuarında ilk kez duyulan Endüstri 4.0 kavramıyla beraber baştan sona tüm üretim süreçlerinin modüler yapıya aktarılarak kendisini yöneten ve sistemler arası iletişim kuran kolektif bir yapı hayatımıza girmeye başlamıştır. Endüstri 4.0 ile hayatımızda birçok alanda inovatif gelişmeler olmaya başlamıştır. Önceki devrimlere göre çok daha hızlı bir şekilde ilerleyen bu devrim beraberinde işletmelerde üretim, strateji, pazar ve rekabet gibi birçok alanda yenilik ve değişimi beraberinde getirmektedir. Çalışmanın amacı Endüstri 4.0 ile hayatımıza giren söz konusu yenilik ve değişimler hakkında Malatya 1. ve 2. Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan işletmelerin bilgi düzeylerini tespit etmektir. Çalışmanın birinci bölümünde birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sanayi devrimlerinin genel çerçevesi çizilerek tarihi süreçleri, kazanımları ve toplumsal manadaki etkileri incelenmiştir. İkinci bölümde ise kapsamlı bir literatür taramasıyla Endüstri 4.0'ın teknoloji bileşenleri hakkında genel bilgiler aktarılmıştır. Araştırma kısmı olan üçüncü bölümde ise 11 farklı sektörden 102 işletmeye hazırlanan anket uygulanmıştır. Yüz yüze yapılan anket çalışması sonucunda veriler toplanarak istatistiki analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda Endüstri 4.0 hakkındaki bilgi düzeylerinin sektörel olarak dağılım göstermediği, yalın üretim hakkında bilgi sahibi olan işletmelerin Endüstri 4.0 bilgi düzeyinin yüksek olduğu, ihracat yapan işletmelerin Endüstri 4.0 bilgi düzeyinin yüksek olduğu ve işletme büyüklüğü arttıkça Endüstri 4.0 hakkındaki bilgi düzeyinin arttığı sonuçlarına varılmıştır.