Üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastalarda endoskopik tedavi ihtiyacı ve yanıtı göstermede pre-endoskopik skorlama sistemlerinin geçerliliği

GİRİŞ VE AMAÇ: Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması dünya genelinde hospitalizasyona en sık neden olan sindirim sistemi hastalığıdır. Klinik sonuçların tahmini ve endoskopik tedavi endikasyonu için üst GİS kanaması olan hastalarda risk sınıflaması önemlidir. Risk sınıflaması için çok sayıda skorlama sistemi geliştirilmiştir. Biz de bu çalışmamızda üst GİS kanama hastalarında pre-endoskopik skorlama sistemlerinin (mGBS, AIMS65, MAP[ASH]) özellikle endoskopik tedavi ihtiyacı ve yanıtını öngörmede değerliliğini ortaya koymaya çalıştık. YÖNTEM: Çalışmamızda Ağustos-Kasım 2022 tarihleri arasında Sakarya Eğitim ve Araştırma hastanesi Acil servisine melena ya da hematemez ile gelen ve Üst Gastrointestinal Sitem Kanaması tanısı konularak Gastroenteroloji servisine yatırılan hastalar prospektif olarak incelenmiştir. BULGULAR: Çalışmamızın sonucunda endoskopik tedavi uygulan ve uygulanmayan hastaların pre-endoskopik skorlama sistemleri karşılaştırıldığında AIMS65, mGBS ve MAP(ASH) skorları açısından anlamlı farklılık izlenmedi. Transfüzyon ihtiyacını ön görmede pre-endoskopik skorlama sistemlerinden mGBS (AUC:0.803), MAP (ASH)( AUC:0,745) göze çarpmakta idi. Yoğun bakım ünitesi (YBÜ) ihtiyacında MAP(ASH) (AUC=0,763, p=0,001) ve AIMS65 (AUC=0,700, p<0,001) skorlamalarının tek başına belirleyici olduğu izlendi, ancak mGBS (AUC=0,592, p=0,339) tek başına belirleyici tespit edilmedi. Hospitalizasyon süresi ile MAP(ASH) ile (p=0,003) ile mGBS (p=0,010) skorları arasında pozitif yönde korelasyon olduğu izlendi. 30 günlük izlemde hiçbir hastada tekrar kanama izlenmemiş, aynı süre içerisinde mortalite gözlenmedi. SONUÇ: AIMS65 ve mGBS skorlarının yanında nispeten daha yeni olan MAP(ASH) skorlama sistemi her ne kadar endoskopi tedavi ihtiyacını öngörmede yetersiz tespit edilse de yüksek riskli hastayı tanımada yer alan parametrelerin tümünde (kan transfüzyonu ve yoğun bakım ihtiyacı, hospitalizasyon günü) güçlü bir prediktör olarak tespit edilmiştir.