Uydu ve yeniden analiz verilerinin entegre yağış-akış ve taşkın yayılım analizinde kullanımı

Küresel bir sorun haline gelen taşkınların yol açtığı can kayıpları, göçler ve altyapı tahribatları, bu konudaki bilimsel çalışmaları daha da önemli hale getirmiştir. Bu çalışma, bir nehir havzasındaki taşkın yayılım alanlarının farklı veri setleriyle analiz edilmesini ve sonuçların bağımsız verilerle doğrulanmasını amaçlamaktadır. Bu yaklaşımın uygulanması, hücresel bazlı nehir analiz modeli (HEC-RAS, 6.5 versiyonu), uydu ve coğrafi bilgi analiz araçları (GEE ve ArcGIS) olmak üzere üç ana platform aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, entegre bir yağış-akış ve taşkın yayılım modelleme yaklaşımı kullanılarak gözlem, uydu (IMERG-30mn ve CHIRPS) ve yeniden analiz (ERA5-Land) yağış verileri modele girdi olarak kullanmış, elde edilen akımlar, taşkın yayılım alanları ve su derinlikleri birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, model çıktıları bağımsız bir veri seti olan ve Sentinel-1 tarafından sağlanan alansal taşkın verileri ile karşılaştırılarak doğrulama işlemi yapılmıştır. 2018, 2019 ve 2024 yıllarında meydana gelen beş farklı taşkın olayı için analizler gerçekleştirilmiştir. Taşkın yayılım alanı kıyaslarında IMERG-30mn ve gözlem yağış verileri ile yapılan sonuç karşılaştırmasında %80.20'lik POD (Probability of Detection – Tespit Olasılığı) ortalamasıyla en uyumlu sonuçlar elde edilmiştir. Sentinel-1 ile en uyumlu sonuçlar ise 2024 yılında yaşanan taşkın analizinde elde edilmiştir. Bu çalışma, farklı veri setlerinin taşkın analizindeki etkisini ve taşkın yönetim planı ile uygulamalarındaki kullanılabilirliğini değerlendirerek, taşkın riski yönetimi stratejilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.