Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak üretilen jeomorfometrik parametrelerin iklim açısından değerlendirilmesi

Yeryüzü; Dünya'nın oluşumundan günümüze kadar geçen süreçte iklim koşullarında meydana gelen ani ve uzun süreli değişiklikler, meteorolojik olaylar, tektonizma, yer kabuğunun sürekli hareket halinde olması gibi nedenlerle şekillenmiş ve şekillenmeye devam etmektedir. Küresel ya da bölgesel ölçekte yaşanan ani ve uzun süreli iklim değişiklikleri, yeryüzü şekillerini fiziksel ve kimyasal süreçlerin etkisiyle şekillendiren önemli faktörlerdendir. Yaşanan bu süreçler, yeryüzünde farklı aşındırma ve depolama şekilleri meydana getirmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, yeryüzü şekillerinin iklim sınıfları ile ilişkisini jeomorfometrik parametreleri kullanarak ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Türkiye'de Köppen-Geiger iklim sınıflarının tipik olarak gözlemlendiği çalışma alanlarına ait jeomorfometrik parametreler ve iklim sınıfları kullanılarak Denetimli Makine Öğrenmesi Sınıflandırma modelleri geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında eğitim veri seti kullanılarak rastgele orman, destek vektör makineleri ve k-en yakın komşular sınıflandırma algoritmaları ile makine öğrenmesi modelleri geliştirilmiştir. Geliştirilen modeller ve test verileri kullanılarak sınıflandırma sonuçları elde edilmiştir. Sonuç olarak rastgele orman modeli, destek vektör makineleri modeli ve k-en yakın komşular modelleri için genel doğruluklar sırasıyla %98,80, %99,70 ve %99,30 elde edilirken kappa istatistiği değerleri 0,98, 0,99 ve 0,99 olarak elde edilmiştir. Çalışma kapsamında iklim sınıflarını ayırt etmede öneme sahip olan jeomorfometrik parametrelerin yükseklik, maksimum yükseklik ve vadi derinliği olduğu belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.