Vâkıʻâtu Hüdâyî'nin I. (18 Şaban 985-25 Zilkâde 985) ve II. ciltlerinin tahlîl, tahkîk ve incelemesi

Araştırmamızda Osmanlı tarihinin en etkili sûfîlerinden biri olan Azîz Mahmud Hüdâyî'nin Vâkıʻât adlı kitabının birinci cildinden 18 Şaban 985 ile birinci cildin bitiş tarihi olan 25 Zilhicce 985 tarihine kadarki bölümünün, ikinci cildinin ise tamamının tahlîl ve tahkîki yapılmıştır. Çalışmamızın bitmesiyle birlikte toplam üç cilt olan Vâkıʻât'ın tamamının tahlîl ve tahkîki bitirilmiştir. Böylece yazma halinde bulunan eser tahlîl ve tahkîkinin bitirilmesiyle tamamen ortaya çıkarılmıştır. Bizim çalışmamızdan önceki çalışmalarda eserin tamamının içeriği hakkında kapsamlı bilgi verilmemiştir. Biz ise yaptığımız tahlîl ve tahkîk çalışmasıyla beraber eserin tamamını okuyarak eserin tazammun ettiği konuları da anlatmaya çalıştık. Çalışmamıza eserin mevcut yazmalarını kütüphanelerden toplayarak başladık. Bütün yazmaları topladıktan sonra hazırlık okumaları yaparak tahkîkte kullanacağımız nüshaları seçtik. Eserin tahlîl ve tahkîki esnasında eserden tercümeler de yaparak çalışmamızın Türkçe kısmı için de başlıklar oluşturduk. Aynı zamanda Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Mehmed Muhyiddîn Üftâde hakkında yapılmış çalışmaları da okuduk. Oluşturduğumuz başlıklarla alakalı olarak tasavvuf klasiklerine baktık. Bu süreçten sonra çalışmamız üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde Üftâde ve Hüdâyî'nin hayatları hakkında bilgi verilmiştir. Özellikle Üftâde'nin hayatı hakkında bilinenleri değiştiren malumata ulaşılmıştır. İkinci bölümde eserin ve nüshalarının tanıtımı yapılmıştır. Eserin içeriği hakkında yeni konu başlıkları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Muhyiddîn Üftâde'nin manevi eğitimine yer verilmiştir. Çalışmamızın ekinde ise Vâkıʻât'ın tahlîl ve tahkîki yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Üftâde, Hüdâyî, rüyâ, temessül, vahdet-i vücûd, tâbir.