Küresel gıda fiyatlarındaki değişimlerin Türkiye'deki gelir dağılımı üzerindeki refah etkileri

Bu çalışmada, küresel gıda fiyatlarının Türkiye'deki gıda fiyatları üzerindeki geçişkenlik etkileri ve gıda fiyat degişimlerinin Türkiye'deki gelir dağılımı üzerindeki refah etkileri incelenmektedir. Gıda ürünleri, başta düşük gelirli hanehalkları olmak üzere tüm hanehalklarının tüketim sepetinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle, gıda fiyat degişimleri insanların yaşam şartlarını olumlu ya da olumsuz yönde doğrudan etkileyebilir. Türkiye özelinde bu etkileri anlayabilmek için, ilk önce seçilmiş gıda grupları için ekonometrik araçlar vasıtasıyla geçişkenlik katsayıları elde edilmiştir. Ardından, bu katsayılar ile beraber harcanabilir gelirlerine göre beş gruba bölünmüş hanehalkları, CGE analizine eklenmiştir. Bu analiz, oluşturulan yapı altında, ekonominin degişimler karşısında nasıl tepki verebileceğini tahmin etmemize yardımcı olmaktadır. Son olarak, dünya gıda fiyatlarına hem %5'lik pozitif şok hem de %5'lik negatif şok verilmiştir. Bulgulara gore, küresel gıda fiyatları arttığında tüm hanehalklarının geliri azalmıştır. Ancak, artan gıda fiyatları düşük gelirli hanehalkları üzerinde daha olumsuz bir etki göstermekte ve bu doğrultuda Türkiye'deki gelir dağılımını bozmaktadır. Diğer yandan, dünya gıda fiyatlarının gerilediği durumda ise düşük gelirli hanehalkları refah yönünden daha olumlu etkilenmektedir. Böylece, Türkiye'nin gelir dağılımı da bir miktar iyileşmektir. Bu arada, artan gıda fiyatlarının gelir dağılımı üzerindeki yıkıcı etkisi, düşen fiyatların iyileştirici etkisinden daha güçlüdür.