XVI-XVIII. yüzyıllar arasında Diyarbekir Kalesi (Fetih, idare ve örgütlenme)

Diyarbekir şehrinin ismi ilk olarak şehrin islamiyet döneminde fethedilmesiyle ortaya çıkmıştır. Ondan önce şehrin adı "Amid", "Kara Amid" olarak geçmekteydi. Şehir tarih boyunca birçok medeniyetin, devletin eline geçmiştir. Osmanlı Devleti tarafından ise 1515 yılında fethedilmiş ve bu tarihten itibaren merkeze bağlı bir eyalet haline getirilmiştir. Diyarbekir Beylerbeyliğine Bıyıklı Mehmed Paşa tayin edilmiştir. Böylece Diyarbekir merkeze en uzak uç bölgesi olmuştur. Sınır güvenliği için şehirde bulunan kale de sağlamlaştırma ve onarım işlemleri yapılmıştır. Osmanlı Devleti askeri güvenlik olarak kalelere çok önem vermiştir. Bu sebeple Diyarbekir Kalesi'de güçlendirilmiş ve organize edilmiştir. Diyarbekir Kalesi coğrafi konum, Osmanlı Devleti dönemindeki kullanım şekli, fiziksel görüntüsü, adının tarihçesi ve XVIII. yüzyıla kadar hangi beyliklerin, devletlerin eline geçtiği, Diyarbekir'in livalarında bulunan kaleleri, Osmanlı Devleti dönemindeki siyasi, idari ve askeri işlevleri gibi konular bakımından ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Fetih, Kale, Diyarbekir.