Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan okuma metinlerini 21. yüzyıl becerileri açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan metinler, 21. yüzyıl becerileri çerçevesinde "yaşam ve kariyer becerileri, öğrenme ve yenilikçilik becerileri, bilgi, medya ve teknoloji becerileri" esas alınarak incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesiyle gerçekleştirilen araştırmanın veri setini Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Ders Kitabı B1, B2, C1 ve Yedi İklim Türkçe Ders Kitabı B1, B2, C1 seviye ders kitapları oluşturmaktadır. Yeni İstanbul kitap setlerindeki toplam 53 ve Yedi İklim kitap setlerindeki toplam 233 okuma metni araştırma kapsamında ele alınmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Yeni İstanbul kitap setindeki okuma metinlerinde yer verilen 21. yüzyıl becerisi sayısının B1 seviyesi ders kitabında 162, B2 seviyesi ders kitabında 126 ve C1 seviyesi ders kitabında da 80 olmak üzere toplam 368 olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında Yedi İklim kitap setindeki okuma metinlerinde yer verilen 21. yüzyıl becerisi sayısının B1 seviyesi ders kitabında 197, B2 seviyesi ders kitabında 146 ve C1 seviyesi ders kitabında da 131 olmak üzere toplam 474 olduğu belirlenmiştir. Yeni İstanbul ve Yedi İklim ders kitaplarında incelenen seviyelerin tümünde en fazla yer alan becerinin "öğrenme ve yenilikçilik" ana becerisi olduğu, bu beceriyi "yaşam ve kariyer becerileri"nin takip ettiği, "bilgi, medya ve teknolojileri" becerilerinin ise okuma metinlerinde en az yer alan ana beceri olduğu ortaya çıkmıştır. 21. yüzyıl becerilerine ait alt becerilerin ders kitaplarında yer alma durumunda ise eleştirel düşünme ve problem çözme becerisinin metinlerde en fazla yer verilen beceri olduğu tespit edilmiştir. Yeni İstanbul B1 ders kitabında en az yer verilen becerinin medya okuryazarlığı olduğu, bilgi okuryazarlığı becerisine ise yer verilmediği görülmüştür. Yeni İstanbul B2 ders kitabında medya okuryazarlığı ve işbirliği becerilerinin en az yer alan beceriler olduğu, bilgi okuryazarlığı becerisine ise yer verilmediği; Yeni İstanbul C1 ders kitabında sosyal ve kültürlerarası beceriler, bilgi iletişim teknolojileri okuryazarlığı, iletişim ve işbirliği becerilerinin en az yer verilen beceriler olduğu, bilgi okuryazarlığı, esneklik ve uyum, medya okuryazarlığı becerilerinin ise metinlerde yer almadığı tespit edilmiştir. Yedi İklim B1 ders kitabında en az yer verilen becerinin liderlik ve sorumluluk becerisi olduğu; Yedi İklim B2 ders kitabında bilgi okuryazarlığı becerisinin, Yedi İklim C1 ders kitabında ise medya okuryazarlığı becerisinin en az yer alan beceri olduğu ortaya çıkmıştır.