Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında kamusal alan

Kamusal alan, Antik Çağ'dan günümüze kadar olan tarihsel düzlemde sürekli gelişim gösteren ve önemini hiç yitirmeyen bir kavramdır. Burayı kişilerin toplu hâlde yer aldığı sıradan bir mekân olarak görmemek gerekir. Kamusal alanı sıradan bir mekândan ayıran en önemli özellik, onun kişiler arasındaki ilişki ağlarını ve nihayetinde toplum içindeki uyum ve dengeyi canlı bir biçimde sürdürmesidir. Bir gazetede yer alan haberin evlerde ve sokaklarda yankı uyandırması, yıllar geçse de önemini sürdürecek olan tarihî olayların günümüzdeki yaşam biçimini etkilemesi kamusal alandaki yaşantı ve paylaşımlar sayesindedir. Buradaki denge ve uyum sürdükçe kişiler, hem kendi "ben"i ile hem de kamusal alanda öne çıkan ve kamusal yararı gözeten "benlik"leri ile ön plana çıkmışlardır. Kamusal alan, Antik ve Orta Çağ'da kişilerin fikirlerini ve siyasî görüşlerini temsil etmiştir. Özellikle Antik Çağ'da özel alandaki denge ve düzen, kamusal alandaki yetkinliğin ön koşulu olarak kabul edilmiştir. Orta Çağ'da da Antik Çağ kadar keskin olmasa da kamusal alan – özel alan arasındaki sınır belirgindir. 17. yüzyıldan itibaren sanayileşme ile birlikte değişen dengeler, sınırları da değiştirmiştir. Ev-kamusal alan arasındaki keskin sınır silinmiş, kapitalist sistemin getirdiği şartlar evi üretim merkezi olmaktan çıkarmıştır. Bu çalışmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında bulunan kamusal alanlar, kişiler arasındaki iletişim biçimleri de dikkate alınarak tek tek tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamusal alan, söylem, iletişim, roman.