Yapılarında sülfonamid içeren bazı yeni bileşiklerin sentezleri ve antinosiseptif etkilerinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, yapılarında sülfonamid içeren 10 adet orijinal bileşik tasarlanmış, sentezlenmiş ve potansiyel antinosiseptif etkinlikleri in vivo yöntemler kullanılarak araştırılmıştır. Bileşiklerin siklooksijenaz (COX) enzimleri ile olası etkileşimleri ise in silico yöntemler ile incelenmiştir. Antinosiseptif etkiyi araştırmak üzere gerçekleştirilen sıcak plaka ve kuyruk sıkıştırma testlerinden elde edilen veriler serideki bileşiklerin 10 mg/kg'lık dozlarının farelerin yanıt sürelerini artırmadığını ortaya koymuştur. Bu bulgular bileşiklerin akut termal ve mekanik nosiseptif uyaran ile indüklenen ağrı iletimi üzerine spinal ya da supraspinal düzeyde antinosiseptif etkinliğe sahip olmadıklarını ortaya koymuştur. Diğer yandan serideki 4a, 4b, 4d, 4f, 4g, 4i ve 4j kodlu bileşikler asetik asit ile indüklenen kıvranma testinde ve formalin testinin erken fazında farelerin kimyasal nosiseptif uyaran ile indüklenen yanıtlarında anlamlı azalma sağlamışlardır. Bu bulgular söz konusu bileşiklerin periferal inflamatuar süreçlerle ilişkili tonik ağrı modellerinde etkili olduklarını ortaya koymuştur. Bileşiklerin etki mekanizmalarına yönelik bir öngörü sğlamak üzere yapılan moleküler yerleştirme (docking) çalışmaları 4j kodlu bileşiğin COX-1; 4f, 4g ve 4i kodlu bileşiklerin ise COX-2 enzimleri ile etkileştiğini ortaya koymuştur. 4i kodlu bileşiğin COX-2 enziminin aktif bölgesi ile oluşturduğu kompleksin stabilitesi moleküler dinamik çalışmaları ile doğrulanmıştır. Bu çalışmada literatüre antinosiseptif etkili orijinal sülfonamid türevleri kazandırılmış olmakla birlikte, etkili bulunan bileşiklerin ilaç olabilme potansiyellerinin değerlendirilebilmesi için kapsamlı farmakokinetik (biyoyararlanım, yarı ömür, doku dağılımı vb.) ve farmakodinamik (etkinlik, güvenlik vb.) çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.