Yaş meyve sebze üreticilerinin yeni nesil tarım uygulamalarını benimsemelerini etkileyen faktörler, farkındalık düzeyleri ve çözüm önerileri

Tarım sektörü, hızlı teknolojik gelişmeler ve değişen çevresel koşullar karşısında önemli bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu dönüşümde, yeni nesil tarım uygulamaları verimlilik, kalite ve sürdürülebilirlik açısından avantajlar sunmaktadır. Ancak, üreticilerin bu uygulamaları benimseme süreçleri çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki yaş meyve ve sebze üreticilerinin yeni nesil tarım uygulamalarını benimsemesini etkileyen faktörleri incelemektir. Bu faktörler arasında bilgi ve teknolojiye erişim, ekonomik koşullar, eğitim düzeyleri ve mevcut tarım politikaları yer almaktadır. Tarım sektörü, yalnızca gıda güvenliği ve arzını değil, aynı zamanda biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir tarımın sağlanması açısından da büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle Türkiye'de, yeni nesil tarım teknolojilerini benimseme sürecindeki engelleri belirlemek ve modern tarım uygulamalarına geçiş süreçlerini verimli hale getirmek oldukça önemlidir. Çalışma kapsamında, Adana, Mersin ve İzmir illerinde faaliyet gösteren yaş sebze ve meyve üreticisi ile olasılıklı örneklem yaklaşımıyla birebir görüşmelerle 157 anket yapıldı, 152 anket verisi analiz edildi. Kasım 2024- Şubat 2025 aralığında gerçekleşen saha çalışmasının sonucunda elde edilen veriler ışığında, üreticilerin yeni nesil tarım teknolojilerine yönelik farkındalıklarını ve benimseme süreçlerini değerlendirilmiş bulunmaktadır. Sahada gerçekleştirilen anket çalışmasında üreticilere çoktan seçmeli ve likert tipi ölçme sorularından oluşan demografik bilgiler, üretim bilgileri, tarım uygulamaları ve iklim değişikliği konusundaki bilgileri, alternatif ürünlere yönelik bilgiler, yenilikçi tarım teknolojileri hakkındaki bilgi ve farkındalık, tarımsal finans araçlarına yönelik farkındalık konularında sorular sorulmuştur. Elde edilen bulguların Türkiye'deki yaş meyve ve sebze üreticilerinin yeni nesil tarım uygulamalarına olan yaklaşımlarını daha iyi anlamaya, değerlendirmeye ve geliştirmeye katkı ağlaması ve aynı zamanda üreticiler ve politika yapıcılar için önemli stratejiler geliştirmeye olanak tanıyacağı düşünülmektedir. Yürütülen bu çalışma ile, Türkiye'de yaş meyve ve sebze üreticilerinin yeni nesil tarım uygulamalarına olan yaklaşımlarını daha iyi anlamaya yönelik bulgular doğrultusunda bir veri seti oluşturulmuş olup, mevcut sorunların çözümüne katkı sağlayacak fikir ve politikaların oluşturulması ve tarım sektöründe sürdürülebilirlik ve verimlilik hedeflerinin gerçekleştirilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.