Yaşam döngüsü analizi ile bir elyaf boyama tesisinin çevresel etkilerinin incelenmesi

Dünya nüfusunun artması ile birlikte hem üretim hemde tüketim artmaktadır. Tekstil sektörü hem insan gücü kullanımı hemde hammadde tüketim potansiyeli olarak bakıldığından dünyanın en önemli sektörlerden biri olmaktadır. Artan bu tüketim potansiyeli çevre problemlerini de beraberinde getirmiştir. Dünyanın karşı karşıya kaldığı en büyük çevresel problem küresel ısınmadır. İnsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazlarının (nitrozoksit, metan, kükürt hegza florür, hidroflorakarbonlar, perflorakorbanlar, karbondioksit) yeryüzünde yarattığı sıcaklık artışına küresel ısınma denilmektedir. Küresel ısınma biyolojik çeşitlilikte azalma, su stresi sıkıntıları, bulaşıcı hastalıklarda artış, kışın meydana gelen yangınlar, daha güçlü siklonlar, şiddetli fırtınalar, kuraklık ve mevsimsel seller olmak üzere küresel anlamda tüm ülkeleri ilgilendirdiğinden dolayı en önemli çevresel problemdir. Ülkeler üretim ve tüketim süreçlerinde bir ürünün çevreye olan etkilerini saptamak için yaşam döngüsü analizi kavramı getirmişlerdir. Yaşam döngüsü analizi bir ürünün üretiminden bertarafına kadar geçen adımlarda çevreye vermiş olduğu etkileri değerlendirme yöntemidir. Bir ürün üretilirken hammadde, kimyasal, enerji, su, kaynak kullanımı ve insan gücü girdi olarak belirtilirken her kademede meydana gelebilecek olan çıktılar atıksu, katı atık ve emisyondur. Bu çalışmada bir elyaf boyama tesisinin çevreye vermiş olduğu etkileri hesaplamak için SimaPro 8.2.3.0 paket programının Ecoinvent 3 kütüphanesindeki IMPACT 2002+ yöntemi kullanılmıştır. 18 adet etki kategorisinde pamuk dokuma, solventsiz boyama, elektrik ve su tüketimi değerleri ayrı ayrı hesaplanıp yorumlamalar yapılmıştır. 1 kg pamuk dokumanın çevresel etkisi en yüksek olup 11,3 kg CO2eşdeğer, bunu 6,5 kg CO2 eşdeğer birimiyle solventsiz 1 kg boyama işlemi takip etmiştir. Elektrik tüketimi 0,632 kg CO2 eşdeğer ve en düşük etki 0,000321 kg CO2 eşdeğer birimiyle su tüketimi sonuçları elde edilmiştir. Bu bulgular, pamuk dokuma aşamalarındaki çevresel etkileri belirleyip emisyonları azaltmak ve kaynakları verimli kullanmak amacıyla hangi aşamalarda iyileştirilmeler yapılmasını sağlamak için kullanılmaktadır.